Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

का त्वं वद महाभागे मम मन्मथवर्धनी । किं देवी वासुरी वा किं पन्नगी किं तु मानुषी

kā tvaṃ vada mahābhāge mama manmathavardhanī | kiṃ devī vāsurī vā kiṃ pannagī kiṃ tu mānuṣī

“เธอเป็นใคร จงบอกมาเถิด โอ้สตรีผู้มีบุญวาสนา—ผู้ทำให้ไฟกามในใจเรากำเริบขึ้น; เธอเป็นเทวีหรือ เป็นอสุรี หรือเป็นนาคกัญญา หรือเป็นมนุษย์กันแน่?”

काwho (fem.)
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative pronoun
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन; 2nd person pronoun
वदtell, speak
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महाभागेO greatly fortunate one
महाभागे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक); महा-भाग (समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्याः)
ममmy, of me
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन
मन्मथवर्धनीO enhancer of love (Cupid)
मन्मथवर्धनी:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमन्मथ + वर्धनी (प्रातिपदिक); मन्मथ-वर्धनी (समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (8/1), एकवचन; तत्पुरुषः (मन्मथं वर्धयति इति)
किम्whether?
किम्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूतं प्रश्नार्थकं निपातम् (interrogative particle)
देवीa goddess
देवी:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
असुरीa demoness (asura-woman)
असुरी:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootअसुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात
किम्whether?
किम्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूतं प्रश्नार्थकं निपातम्
पन्नगीa serpent-woman (nāgī)
पन्नगी:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootपन्नगी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
किम्whether?
किम्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूतं प्रश्नार्थकं निपातम्
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
मानुषीa human woman
मानुषी:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootमानुषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Muni (the sage)

Type: kshetra

Listener: Rambhā

Scene: A sage, visibly stirred, questions a radiant woman’s identity—goddess, asura, nāgī, or human—against a sacred grove backdrop.

M
Manmatha
R
Rambhā

FAQs

Purāṇas acknowledge the power of desire; vigilance and discernment are essential even for ascetics when confronted with alluring appearances.

The verse is within a tīrtha-glorification chapter, but the site is not named in this line.

No direct prescription; the verse sets up a moral-spiritual tension relevant to brahmacarya and restraint.