Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

मूषकं कार्तिकेयस्तु वाहनार्थं प्रहर्षितः । भ्रातरं मन्यमानस्तु बन्धुस्नेहेन संयुतः

mūṣakaṃ kārtikeyastu vāhanārthaṃ praharṣitaḥ | bhrātaraṃ manyamānastu bandhusnehena saṃyutaḥ

พระการติเกยะทรงยินดี และผูกพันด้วยความรักฉันญาติ จึงประทานหนูเป็นพาหนะ โดยทรงนับว่าเขาเป็นดุจพี่น้อง

mūṣakama mouse
mūṣakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmūṣaka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular)
kārtikeyaḥKārtikeya
kārtikeyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkārtikeya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular)
tubut/indeed
tu:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्ययम् (contrastive particle)
vāhanārthamfor (use as) a vehicle/mount
vāhanārtham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootvāhana (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-तत्पुरुषः (vāhanāya arthaḥ); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (used adverbially: ‘for the purpose of a mount’)
praharṣitaḥdelighted
praharṣitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra + hṛṣ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः; पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular)
bhrātaram(as) a brother
bhrātaram:
Karma (Object of ‘manyamānaḥ’/कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular)
manyamānaḥconsidering/thinking (him)
manyamānaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Participial predicate/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootman (धातु) + śatṛ (कृत् प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः (present active participle); पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
tuindeed
tu:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्ययम् (particle)
bandhusnehenawith affection for kin
bandhusnehena:
Karaṇa/Hetu (Means/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootbandhu (प्रातिपदिक) + sneha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (bandhūnāṃ snehaḥ); पुल्लिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental singular)
saṃyutaḥendowed/connected
saṃyutaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ + yuj (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः; पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

Narrator (contextual)

Type: kshetra

Scene: Kārtikeya, youthful and radiant, offers a small mouse as a mount to the recipient; the gesture is affectionate, playful, and wondrous; surrounding devas smile at the unusual gift.

K
Kārtikeya (Skanda)
M
Mūṣaka (mouse mount)
G
Gaṇeśa (implied recipient)

FAQs

Sacred power is harmonized by family-dharma: divine siblings support each other’s roles for the welfare of the world.

Not specified in this verse; it is part of a tīrtha-māhātmya chapter that frames the event.

None; it narrates a symbolic bestowal of a vāhana (mount).