Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्

atha taṃ prasthitaṃ dṛṣṭvā procuḥ sarve divaukasaḥ | dharmarājakṛte vyagrāḥ śrutvā śāpaṃ tathāvidham

ครั้นเห็นท่านออกเดินทาง เหล่าเทวะทั้งปวงก็กล่าวกัน ด้วยความร้อนใจเพราะธรรมราช เมื่อได้ยินคำสาปเช่นนั้น

अथthen
अथ:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequence marker)
तम्him
तम्:
Karma (Object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्रस्थितम्departed
प्रस्थितम्:
Visheshana (of तम्)
TypeAdjective
Rootप्र + स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्तः
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दिवौकसःthe gods / heavenly dwellers
दिवौकसः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
धर्मराज-कृतेabout what was done by Dharmarāja
धर्मराज-कृते:
Adhikarana/Hetu (Regarding/Cause)
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक) + कृत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (धर्मराजेन कृतम्/धर्मराजस्य कृते)
व्यग्राःagitated / anxious
व्यग्राः:
Karta (Predicate of सर्वे)
TypeAdjective
Rootव्यग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
शापम्curse
शापम्:
Karma (Object of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथा-विधम्of such a kind
तथा-विधम्:
Visheshana (of शापम्)
TypeAdjective
Rootतथा (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तथा विधः)

Sūta (narrative voice implied)

Type: kshetra

Scene: A clustered assembly of devas, faces tense and turned toward the departing sage; Dharmarāja appears troubled at center, while the sky-court vibrates with anxious murmurs.

D
Devas
D
Dharmarāja
M
Māṇḍavya

FAQs

Dharma is cosmic in scope; when its administrator is cursed, even the gods become concerned for universal order.

No tīrtha is named in this verse.

None.