Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63

अद्यास्माकं विधिस्तुष्टो भगवान्मन्मथस्तथा । येन दीर्घा कृता रात्रिर्नाशं नीतश्च भास्करः

adyāsmākaṃ vidhistuṣṭo bhagavānmanmathastathā | yena dīrghā kṛtā rātrirnāśaṃ nītaśca bhāskaraḥ

“วันนี้ชะตาของเราก็เป็นมงคล และพระภควานมันมถะก็ทรงพอพระทัย เพราะด้วยพระองค์ราตรีจึงยืดยาว และภาสกรสุริยะถูกขับให้ลับหายไป”

अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; स्वाम्यर्थे (of us)
विधिःfate/ordinance
विधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेः विशेषण
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्मानार्थक
मन्मथःManmatha (Kāma)
मन्मथः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्मथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भगवान् इत्यस्य समानाधिकरण (apposition)
तथाlikewise/also
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘so/likewise’
येनby whom/whereby
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; हेतु/करणार्थे (by whom/whereby)
दीर्घाlong
दीर्घा:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; रात्रेः विशेषण
कृताwas made
कृता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे (made)
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नाशम्to destruction
नाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
नीतःwas led/brought
नीतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे (has been led)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भास्करःthe Sun
भास्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Adharmic revelers (the groups mentioned in the surrounding verses)

Type: kshetra

Scene: A group of revelers looking up at a star-filled sky, proclaiming Manmatha’s pleasure; the sun is absent beyond the horizon, suggesting eclipse-like darkness; subtle iconography of Manmatha (sugarcane bow, floral arrows) hovering as a symbolic presence.

M
Manmatha
B
Bhāskara
S
Sūrya

FAQs

The Purāṇa shows how desire (kāma) can be wrongly celebrated when it eclipses disciplines tied to the Sun and ritual order.

The verse is embedded in the Nāgarakhaṇḍa tīrtha narrative; it does not itself identify the site.

None; it comments on the absence of sunrise, which implicitly disrupts daily rites.