Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

पुत्रो वररुचिर्यस्य बभूव गुणसागरः । सर्वज्ञः सर्वकृत्येषु वेदवेदांगपारगः

putro vararuciryasya babhūva guṇasāgaraḥ | sarvajñaḥ sarvakṛtyeṣu vedavedāṃgapāragaḥ

บุตรของเขาคือ วรรรุจิ ผู้เป็นดุจมหาสมุทรแห่งคุณธรรม รู้แจ้งในกิจหน้าที่ทั้งปวง และเชี่ยวชาญพระเวทพร้อมทั้งเวทางคะโดยครบถ้วน

पुत्रःthe son
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘son’
वररुचिःVararuci
वररुचिः:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक) + ruci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — कर्मधारयः ‘वरः रुचिः’ (excellent splendor); proper name Vararuci
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — ‘whose/of whom’
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘became/was’
गुणसागरःan ocean of virtues
गुणसागरः:
Samanaadhikarana (Predicate nominal/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक) + sāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — कर्मधारयः ‘गुणानां सागरः’ (ocean of virtues)
सर्वज्ञःomniscient
सर्वज्ञः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — तत्पुरुषः ‘सर्वं जानाति’ (omniscient)
सर्वकृत्येषुin all duties
सर्वकृत्येषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kṛtya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन — तत्पुरुषः ‘सर्वेषु कृत्येषु’ (in all duties)
वेदवेदाङ्गपारगःversed in the Vedas and Vedāṅgas
वेदवेदाङ्गपारगः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootveda (प्रातिपदिक) + vedāṅga (प्रातिपदिक) + pāraga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — (बहुपद-तत्पुरुष) ‘वेदेषु वेदाङ्गेषु च पारगः’ (master of Vedas and Vedāṅgas)

Sūta (deduced)

Type: kshetra

Scene: A portrait-like depiction of Vararuci as a radiant scholar: seated with palm-leaf manuscripts, a stylus, and Vedic symbols; students or fellow brāhmaṇas nearby, indicating mastery of Veda and Vedāṅgas.

V
Vararuci
V
Veda
V
Vedāṅga

FAQs

True greatness is measured by virtue and mastery of dharma—learning that serves sacred duty.

This praise occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative stream in Nāgara-khaṇḍa.

No explicit ritual is prescribed here; the verse extols Vedic and Vedāṅga competence in all rites.