Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

सूत उवाच । श्रुत्वा कात्यायनी सर्वं शांडिल्या यत्प्रकीर्तितम् । ततः प्रणम्य तां पृष्ट्वा स्वमेव भवनं ययौ

sūta uvāca | śrutvā kātyāyanī sarvaṃ śāṃḍilyā yatprakīrtitam | tataḥ praṇamya tāṃ pṛṣṭvā svameva bhavanaṃ yayau

สูตะกล่าวว่า ครั้นกาตยายณีได้ฟังถ้อยคำทั้งปวงที่ศาณฑิลยาอธิบายแล้ว นางจึงนอบน้อมกราบไหว้ท่าน แล้วไต่ถามต่อ จากนั้นก็กลับไปยังเรือนของตน

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
कात्यायनीKātyāyanī
कात्यायनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकात्यायनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
शांडिल्याby Śāṇḍilyā
शांडिल्या:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootशाण्डिल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ-निर्देश (agent in passive sense)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
प्रकीर्तितम्was narrated
प्रकीर्तितम्:
Karma (Object complement)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्तय् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘praised/related’ (agreeing with ‘यत्’)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तर (then/thereupon)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु) + ल्यप् (क्त्वार्थ)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having bowed)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
पृष्ट्वाhaving asked
पृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having asked)
स्वम्own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to ‘भवनम्’)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
भवनम्house, abode
भवनम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (destination as object of motion)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Motion/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Sūta

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard Sūta frame; implied)

Scene: Sūta narrates: Kātyāyanī, having heard Śāṇḍilyā’s full explanation, bows, asks a follow-up, and departs to her home—an image of reverent learning and purposeful return.

S
Sūta
K
Kātyāyanī
Ś
Śāṇḍilyā

FAQs

Right conduct begins with respectful listening, reverence to the teacher, and sincere inquiry before practice.

This verse is a narrative transition and does not specify a named tirtha.

No direct ritual step; it marks the acceptance of instruction and readiness to perform the vow.