Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

तथा गंगाभिधाना च सैव प्राक्सागरं गता । तावतीश्च समादाय नदीः पर्वतनन्दिनि

tathā gaṃgābhidhānā ca saiva prāksāgaraṃ gatā | tāvatīśca samādāya nadīḥ parvatanandini

“ฉันนั้นแล สายที่มีนามว่า ‘คงคา’ ก็ไปสู่มหาสมุทรทิศตะวันออก โอ้ธิดาแห่งขุนเขา และรับนทีจำนวนเท่าเดิมไว้ด้วย”

तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/अनुक्रमवाचक-अव्यय (thus/likewise)
गङ्गा-अभिधानाnamed ‘Gaṅgā’
गङ्गा-अभिधाना:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + अभिधान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नामधारक): 'गङ्गा' इति अभिधानं यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis: 'indeed/just')
प्राक्-सागरम्the eastern ocean
प्राक्-सागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राक् (अव्यय/दिक्शब्द) + सागर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: प्राक् + सागर (पूर्वसागरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
गताwent
गता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तावतीःso many
तावतीः:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; 'नदीः' विशेषणम् (so many)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
समादायhaving taken/collected
समादाय:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + सम्+आ (उपसर्ग)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थक ल्यप्-रूप (gerund); धातु: दा (आदान/ग्रहण)
नदीःrivers
नदीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
पर्वतनन्दिनिO daughter of the mountain
पर्वतनन्दिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपर्वत + नन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास: पर्वतस्य नन्दिनी (daughter of the mountain)

Śiva

Tirtha: Gaṅgā

Type: river

Listener: Pārvatī

Scene: The eastern-flowing Gaṅgā, luminous and wide, receives countless tributaries and moves toward the dawn-lit ocean, with Himalayan origin hinted far behind.

G
Gaṅgā
E
Eastern Ocean
P
Pārvatī
R
Rivers

FAQs

The tīrtha principle expands through confluences—many rivers join the main sacred flow, multiplying sanctity.

The eastern ocean confluence of the Gaṅgā stream is implied as sacred; the verse is primarily cosmographic.

None explicitly.