Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

ऋषय ऊचुः । कोऽसौ गुरुरभूत्तस्य याज्ञवल्क्यस्य धीमतः । पाठयित्वा पुनर्येन हृता वेदा महात्मना

ṛṣaya ūcuḥ | ko'sau gururabhūttasya yājñavalkyasya dhīmataḥ | pāṭhayitvā punaryena hṛtā vedā mahātmanā

เหล่าฤๅษีกล่าวว่า: “อาจารย์ของยาชญวัลกยะผู้มีปัญญา—มหาตมะผู้นั้น—คือผู้ใดเล่า ที่สอนแล้วภายหลังจึงเอาพระเวทกลับคืนไป?”

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
कःwho?
कः:
Prashna-karta (Interrogative subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative pronoun)
असौthat (person)
असौ:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम (demonstrative pronoun)
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभूत्was; became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (genitive pronoun)
याज्ञवल्क्यस्यof Yājñavalkya
याज्ञवल्क्यस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
धीमतःwise
धीमतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (याज्ञवल्क्यस्य)
पाठयित्वाhaving taught
पाठयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु) + णिच् (causative) → पाठय (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) of causative; अव्ययभाव
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्ति-बोधक (adverb)
येनby whom
येन:
Karana/Agent (Instrumental relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
हृताःtaken away
हृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु) → हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (वेदाः)
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Kartr̥/Agent (Agentive instrumental)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् (as epithet of 'yena')

Ṛṣis (Sages)

Listener: Sūta

Scene: A circle of sages leans forward, hands in añjali or with raised index in inquiry; Sūta sits poised to answer. The mood is scholarly and expectant.

Ṛṣis
Y
Yājñavalkya
G
Guru
V
Veda

FAQs

Reverence for lineage and clarity about one’s teacher are central to understanding how sacred knowledge is transmitted—and sometimes withdrawn.

The query occurs within a tīrtha-māhātmya narrative; the site is being prepared for praise through the Yājñavalkya episode (name not present in this verse alone).

No explicit ritual is prescribed here; it is a question establishing the narrative about Vedic instruction and withdrawal.