Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

याज्ञवल्क्य उवाच । ममाभिषेकदानस्य त्वमनर्होऽसि पार्थिव । तस्माद्यास्याम्यहं सद्यो यत्रस्थः स गुरुर्मम

yājñavalkya uvāca | mamābhiṣekadānasya tvamanarho'si pārthiva | tasmādyāsyāmyahaṃ sadyo yatrasthaḥ sa gururmama

ยาชญวัลกยะกล่าวว่า: ข้าแต่พระราชา ท่านไม่สมควรรับพิธีอภิเษกที่ข้าพเจ้าประทานได้; เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจักออกไปเดี๋ยวนี้ยังที่ซึ่งคุรุของข้าพเจ้าพำนักอยู่

याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyājñavalkya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
अभिषेक-दानस्यof (my) granting consecration
अभिषेक-दानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootabhiṣeka (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः — ‘of the giving of consecration’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
अनर्हःunworthy
अनर्हः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanarha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; त्वम् इति विशेष्ये
असिare
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Causal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक; तस्मद्-रूप)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (हेतौ/तस्मात् = therefore)
यास्यामिI will go
यास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)
यत्र-स्थःwho is located where
यत्र-स्थः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyatra (अव्यय) + stha (कृदन्त/प्रातिपदिक; √स्था (धातु) + क)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अव्यय-तत्पुरुषः — ‘situated where’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन

Yājñavalkya

Type: kshetra

Listener: Unnamed king (pārthiva)

Scene: Yājñavalkya, serene yet firm, declines the king’s request, indicating the king’s unfitness; he turns as if to depart toward his own guru’s abode, staff and water-pot in hand.

Y
Yājñavalkya
P
Pārthiva (King)
G
Guru (Yājñavalkya's teacher)

FAQs

Ritual power is governed by dharma and eligibility; sacred acts are not commodities but responsibilities under guru-guidance.

No site is named in this verse; it highlights the authority of the rite within a broader tīrtha narrative.

It implies a rule of adhikāra (eligibility) for receiving abhiṣeka and stresses deference to one’s guru for proper ritual conduct.