Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

ऋषय ऊचुः । कस्मात्तस्य कृतं नाम एतच्चाऽट इति स्मृतम् । अन्वयेन परित्यक्तं तस्मात्कीर्तय सूतज

ṛṣaya ūcuḥ | kasmāttasya kṛtaṃ nāma etaccā'ṭa iti smṛtam | anvayena parityaktaṃ tasmātkīrtaya sūtaja

เหล่าฤๅษีกล่าวว่า: “ด้วยเหตุใดจึงตั้งนามนี้แก่เขา และเหตุใดจึงระลึกถึงเขาว่า ‘อฏะ’? เพราะนามนี้แปลกไปจากการตั้งชื่อตามสายวงศ์ จงกล่าวเถิด โอ บุตรแห่งสูตะ”

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
कस्मात्from what cause/why
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
कृतम्made, assigned
कृतम्:
Kriya/Predicate (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP: made)
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम
and
:
Avyaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
अटAṭa
अट:
Karma (Name-apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootअट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; नाम (proper name)
इतिthus
इति:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरणार्थकः (quotative particle)
स्मृतम्is known/remembered
स्मृतम्:
Kriya/Predicate (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP: remembered/called)
अन्वयेनby lineage/connection
अन्वयेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootअन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
परित्यक्तम्abandoned
परित्यक्तम्:
Kriya/Predicate (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपरि+त्यज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP: abandoned)
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
कीर्तयtell/relate
कीर्तय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (णिजन्त-धातु; √कीर्त्/कीर्ति)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
सूतजO son of the sūta
सूतज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (सूतस्य जः = son of the sūta)

Ṛṣayaḥ (Sages)

Tirtha: Aṭeśvara (topic of inquiry)

Type: kshetra

Listener: Sūta (respondent)

Scene: Forest hermitage assembly: sages seated in a semicircle, hands in añjali, questioning the sūta; behind them a riverbank or grove; a small iconographic inset of Aṭeśvara to indicate the topic.

Ṛṣayaḥ
S
Sūtaja (Sūta)

FAQs

Purāṇic teaching proceeds through inquiry: sincere questions open the way for the revelation of sacred history and dharma.

The verse is part of the lead-in to the tirtha’s legend (māhātmya); the site’s sanctity is explained through the name-story that follows.

None; it is a narrative question seeking the reason behind a name.