Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

तच्छ्रुत्वा जनाः सर्वे सचिवानां वचोखिलम् । तदाचख्युर्द्रुतं गत्वा सत्यसंधस्य भूपतेः

tacchrutvā janāḥ sarve sacivānāṃ vacokhilam | tadācakhyurdrutaṃ gatvā satyasaṃdhasya bhūpateḥ

ครั้นได้ฟังถ้อยคำทั้งสิ้นของเหล่าเสนาบดีแล้ว ชนทั้งปวงก็รีบไปกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระราชาผู้มั่นคงในสัจจะ

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म-प्रयोगे (object of hearing)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (prior action)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (जनाः)
सचिवानाम्of the ministers
सचिवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसचिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
वचःspeech; statement
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अखिलम्entire; complete
अखिलम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वचः)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
आचख्युःthey reported; they told
आचख्युः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
सत्यसंधस्यof the truth-pledged (king)
सत्यसंधस्य:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + संध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/विशेषण-विशेष्यभावः: सत्यः संधः यस्य), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भूपतेः)
भूपतेःof the king
भूपतेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Deductive: Purāṇic narrator in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Scene: A bustling palace forecourt: ministers finishing counsel; townspeople gathered, then moving swiftly through gates to the audience hall where a truth-steady king sits on a modestly regal throne.

S
saciva (ministers)
B
bhūpati (king, satyasaṃdha)

FAQs

Dharma is upheld when leaders and communities act swiftly on truthful counsel, especially regarding sacred duties.

The report concerns the same Suputradā/Putradā tīrtha and its proclaimed efficacy.

No direct rite; it advances the narrative of how the tīrtha’s fame reaches the king.