Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 85

वल्मीकांतः स्थितो यस्मात्संसिद्धिं परमां गतः । वल्मीकिर्नाम विख्यातस्तस्माल्लोके भविष्यसि

valmīkāṃtaḥ sthito yasmātsaṃsiddhiṃ paramāṃ gataḥ | valmīkirnāma vikhyātastasmālloke bhaviṣyasi

เพราะเจ้าได้พำนักอยู่ ณ ริมจอมปลวก และบรรลุความสำเร็จอันยิ่งใหญ่สูงสุด ฉะนั้นในโลกนี้เจ้าจักเป็นที่เลื่องลือด้วยนามว่า ‘วาลมีกิ’

वल्मीकान्तः(one) at the end/inside of an anthill
वल्मीकान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवल्मीका + अन्त (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (valmīkāyāḥ antaḥ = end/inside of an anthill); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्थितःstanding, staying
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (Past participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यस्मात्because (from which reason)
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; हेत्वर्थे (because)
संसिद्धिम्perfection
संसिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
परमाम्supreme
परमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
गतःhaving attained, gone to
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वल्मीकिःVālmīki
वल्मीकिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवल्मीकि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नामby name
नाम:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-अव्ययम् (particle indicating name)
विख्यातःrenowned, famous
विख्यातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootख्यै (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे (therefore/from that)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
भविष्यसिyou will be/become
भविष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

The sages (Munis)

Tirtha: Mukhārā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: The transformed ascetic/brāhmaṇa who becomes Vālmīki

Scene: A meditative ascetic stands or sits near an anthill, partially enveloped by it, radiating calm; a celestial/ṛṣi figure proclaims the new name ‘Vālmīki’ as a blessing, with onlookers in reverence.

V
Valmīki
V
valmīka (anthill)

FAQs

A new identity is born from tapas and realization—spiritual attainment can redefine one’s name and legacy.

The setting around the anthill and forest belongs to the local Māhātmya culminating in Mukhārā Tīrtha’s fame.

None; it explains the origin of the epithet ‘Valmīki’ as a fruit of austerity.