Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

कुटुम्बार्थं विमूढेन साधुसंगविवर्जिना । यथैव पठता शास्त्रं तन्मेऽद्य पतितं हृदि

kuṭumbārthaṃ vimūḍhena sādhusaṃgavivarjinā | yathaiva paṭhatā śāstraṃ tanme'dya patitaṃ hṛdi

เพื่อประโยชน์แห่งครอบครัว ข้าพเจ้าหลงผิดและขาดสัทสังคะคือคบหาสัตบุรุษ จึงดิ้นรนไปตามชีวิต แต่วันนี้ ราวกับกำลังอ่านศาสตรา ความจริงของมันได้ตกลงสู่ดวงใจของข้าพเจ้า

कुटुम्बार्थम्for the sake of family
कुटुम्बार्थम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeNoun
Rootkuṭumba (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—'कुटुम्बस्य अर्थः'
विमूढेनby (me) deluded
विमूढेन:
Karana (Instrument/Agent/करण)
TypeAdjective
Rootvimūḍha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; विशेषणम् (self-reference)
साधुसंगविवर्जिनाby (me) devoid of saintly company
साधुसंगविवर्जिना:
Karana (Instrument/Agent/करण)
TypeAdjective
Rootsādhu (प्रातिपदिक) + saṅga (प्रातिपदिक) + vi√vṛj/√vṛj (वृज्/वर्ज् धातु, परित्यागे) → vivarjin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः—'साधूनां सङ्गं विवर्जयति इति' (devoid of holy company)
यथाas
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्ययम् (comparative/manner)
एवindeed / just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
पठताby (me) reading
पठता:
Karana (Means/Instrument/करण)
TypeVerb
Root√paṭh (पठ् धातु, अध्ययन)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (Present active participle); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'while reading'
शास्त्रम्scripture
शास्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśāstra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा—'that (teaching)'
मेmy / to me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः (Genitive/Dative), एकवचनम्; अत्र षष्ठी—'of me'
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
पतितम्fallen
पतितम्:
Kriya (Predicate complement/क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (पत् धातु, पतने)
Formभूतकृदन्तः (Past participle/क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'has fallen/occurred'
हृदिin (the) heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

An unnamed repentant man (the thief mentioned later in the narrative context)

Type: kshetra

Scene: A formerly deluded man experiences an inner ‘drop’ of realization—depicted as a softened face, tearful eyes, and a subtle glow at the heart—while sages sit nearby.

FAQs

Even a deluded life centered on worldly duties can turn toward dharma when scripture-like insight awakens in the heart—especially through satsaṅga.

This verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; the snippet emphasizes tīrtha-context broadly rather than naming a single site in this line.

No explicit ritual is prescribed here; the emphasis is on inner repentance and the power of saintly association.