Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

सूत उवाच । संजातो हि सुरूपाढ्यः शतपत्रनिभाननः । दीर्घबाहुः पृथुग्रीवः सर्वलक्षणलक्षितः । नाम्ना चित्रसमः प्रोक्तस्तेजोवीर्यसमन्वितः

sūta uvāca | saṃjāto hi surūpāḍhyaḥ śatapatranibhānanaḥ | dīrghabāhuḥ pṛthugrīvaḥ sarvalakṣaṇalakṣitaḥ | nāmnā citrasamaḥ proktastejovīryasamanvitaḥ

สูตะกล่าวว่า “เขาเกิดมางดงามยิ่งนัก มีพักตร์ดุจดอกบัวร้อยกลีบ แขนยาว คอกว้าง มีลักษณะมงคลครบถ้วน เขาถูกเรียกว่า จิตรสมะ และเปี่ยมด้วยรัศมีและความกล้าหาญ”

sūtaḥSūta (the narrator)
sūtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
saṃjātaḥborn, arisen
saṃjātaḥ:
Vidhāyaka (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootsaṃ-jan (धातु) + jāta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
surūpāḍhyaḥendowed with good form/beauty
surūpāḍhyaḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-rūpa (प्रातिपदिक) + āḍhya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śatapatra-nibha-ānanaḥhaving a face like a hundred-petalled (lotus)
śatapatra-nibha-ānanaḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata (प्रातिपदिक) + patra (प्रातिपदिक) + nibha (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dīrgha-bāhuḥlong-armed
dīrgha-bāhuḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīrgha (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pṛthu-grīvaḥbroad-necked
pṛthu-grīvaḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpṛthu (प्रातिपदिक) + grīva (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sarva-lakṣaṇa-lakṣitaḥmarked with all auspicious signs
sarva-lakṣaṇa-lakṣitaḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + lakṣaṇa (प्रातिपदिक) + lakṣita (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nāmnāby name
nāmnā:
Karana (Instrument/means—‘by name’)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
citra-samaḥequal to Citra (in name/likeness)
citra-samaḥ:
Vidhāyaka (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
proktaḥwas called/said
proktaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-vac (धातु) + ukta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
tejas-vīrya-samanvitaḥendowed with splendor and valor
tejas-vīrya-samanvitaḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Roottejas (प्रातिपदिक) + vīrya (प्रातिपदिक) + samanvita (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta

Scene: Sūta narrates the birth and appearance of Citrasama: a radiant youth with lotus-like face, long arms, broad neck, auspicious marks, surrounded by a subtle aura of tejas.

S
Sūta
C
Citrasama (name given)
M
Mahiṣa/Mahiṣāsura (implied)

FAQs

Outer excellence—beauty, strength, and brilliance—does not guarantee dharma; without righteousness, even great tejas can turn toward oppression.

No tīrtha is directly named; it is character-background preparing the Devī’s victory narrative.

None; it is descriptive narration.