Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

शुक्र उवाच । तस्य शापोऽन्यथा कर्तुं नैव शक्यः कथंचन । केनापि संपरित्यज्य देवमेकं महेश्वरम्

śukra uvāca | tasya śāpo'nyathā kartuṃ naiva śakyaḥ kathaṃcana | kenāpi saṃparityajya devamekaṃ maheśvaram

ศุกรกล่าวว่า: คำสาปนั้นไม่อาจทำให้เป็นอย่างอื่นได้ไม่ว่ากรณีใด ดังนั้นอย่าละทิ้งเทพองค์เดียวคือพระมหेशวร จงเข้าพึ่งพระองค์เท่านั้น

शुक्रःŚukra
शुक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (Genitive); एकवचन
शापःcurse
शापः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Modifier (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (otherwise)
कर्तुम्to do/make
कर्तुम्:
Purpose (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive); क्रियार्थक
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
शक्यःpossible
शक्यः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; शक् धातोः यत्-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicative adjective)
कथंचनin any way
कथंचन:
Modifier (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय; सर्वथा/कदाचित्-निषेधसह (in any way)
केनby anyone/with anything
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (Instrumental); एकवचन; ‘अपि’ सह अनिश्चितार्थे
अपिeven/any
अपि:
Modifier (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक-निपात (even/also; here: indefinite with interrogative)
सम्परित्यज्यhaving completely abandoned
सम्परित्यज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + परि + त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund, ल्यप्); पूर्वकालिक-क्रिया (having abandoned)
देवम्god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
एकम्one/only
एकम्:
Modifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ‘देवम्’ विशेषणम्
महेश्वरम्Mahēśvara (the Great Lord)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक; महा + ईश्वर)
Formकर्मधारय-समास (महान् ईश्वरः); पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ‘देवम्’ विशेषण/अप्पोजिशन

Śukra

Listener: Cursed being (Dānava implied by later address)

Scene: Śukra, composed and authoritative, raises a hand in instruction (abhaya/anuśāsana gesture), emphasizing the inevitability of the curse and pointing inward/upward toward Maheśvara as the single refuge.

Ś
Śukra
Ś
śāpa (curse)
M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

Some karmic consequences cannot be reversed; the dharmic response is steadfast devotion to Śiva as the sure refuge.

The instruction leads into worship connected with Hāṭakeśvara-kṣetra, praised in this adhyāya.

Implicitly, it prescribes unwavering worship of Maheśvara, without turning to other supports.