Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

वज्रां नामास्मरद्विद्यां तस्या गात्रं ततस्तया । योजयामास रक्षार्थं प्राप्ता चाथ भुजंगमी

vajrāṃ nāmāsmaradvidyāṃ tasyā gātraṃ tatastayā | yojayāmāsa rakṣārthaṃ prāptā cātha bhujaṃgamī

นางระลึกถึงวิทยามนตร์นามว่า ‘วัชรา’ แล้วอาศัยมนตร์นั้นผูกเกราะคุ้มครองกายของตน; ครั้นแล้วนางพญางูก็เข้ามาใกล้

वज्राम्Vajrā (name)
वज्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवज्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable; ‘by name’)
अस्मरत्remembered
अस्मरत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
विद्याम्a spell/knowledge
विद्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
गात्रम्body/limb
गात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
ततःthen
ततः:
Kriya (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
योजयामासshe applied/attached
योजयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Periphrastic perfect/परस्मैपद-लिट्), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (for protection); समासः—तत्पुरुषः (रक्षायै अर्थः)
प्राप्ताarrived/was obtained
प्राप्ता:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (PPP used predicatively); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
भुजंगमीthe female serpent
भुजंगमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुजङ्गमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Scene: The woman closes her eyes in focused remembrance; a radiant ‘vajra’-like aura forms around her body as a protective sheath while a serpentess approaches.

V
Vajrā-vidyā
S
serpentess (bhujaṃgamī)

FAQs

Purāṇic dharma recognizes sacred knowledge (vidyā/mantra) as protection when used for righteous safeguarding rather than harm.

The episode is situated in the Kedārāyatana-centered Tīrthamāhātmya of Nāgara Khaṇḍa.

A protective vidyā (Vajrā) is invoked; it functions like mantra-japa/smaraṇa for rakṣā (protection).