Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

एवमुत्साद्य तान्सर्वान्ब्राह्मणास्ते गतव्यथाः । तं त्रिजातं पुरस्कृत्य स्थानकृत्यानि चक्रिरे

evamutsādya tānsarvānbrāhmaṇāste gatavyathāḥ | taṃ trijātaṃ puraskṛtya sthānakṛtyāni cakrire

เมื่อกำจัดงูเหล่านั้นจนหมดสิ้นแล้ว เหล่าพราหมณ์ผู้พ้นจากความทุกข์โศก ก็ยกย่องตรีชาตะเป็นผู้นำและประกอบพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ ณ สถานที่แห่งนั้น

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
उत्साद्यhaving destroyed
उत्साद्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘उत्साद्य’ = having destroyed/eradicated
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन
गतव्यथाःfree from distress
गतव्यथाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत + व्यथा (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; बहुव्रीहिः: ‘गता व्यथा येषाम्’
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
त्रिजातम्the thrice-born / of threefold birth
त्रिजातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + जात (प्रातिपदिके)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; समासः: त्रि-जात (द्विगु/तत्पुरुष: ‘त्रिभिः जातः/त्रिविधजातः’)
पुरस्कृत्यhaving honoured/placed at the fore
पुरस्कृत्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootपुरस्-√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘पुरस्कृत्य’ = having placed in front/honoured
स्थानकृत्यानिrites/duties of the place
स्थानकृत्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान + कृत्य (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन; समासः: स्थान-कृत्य (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘स्थानस्य कृत्यानि’ = rites of the place)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
चक्रिरेthey performed/did
चक्रिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa continuing the māhātmya narration)

Type: kshetra

Scene: Brāhmaṇas, now calm, place Trijāta at the front; they begin orderly rites—sprinkling water, arranging offerings, marking sacred boundaries, and preparing a worship space.

T
Trijāta
B
Brāhmaṇas

FAQs

After removing harm, dharma is completed by establishing and maintaining the sacred duties (sthāna-kṛtya) of the holy site.

Hāṭakeśvara-kṣetra, within the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-māhātmya material.

The verse generally refers to performing sthāna-kṛtyāni—customary rites of the locale—without detailing a specific vrata or procedure.