Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 82

स्थावरं जंगमं वापि कृत्रिमं वा गरं हि तत् । तदनेन च मंत्रेण संस्पृष्टं त्वमृतायितम्

sthāvaraṃ jaṃgamaṃ vāpi kṛtrimaṃ vā garaṃ hi tat | tadanena ca maṃtreṇa saṃspṛṣṭaṃ tvamṛtāyitam

ไม่ว่าพิษจะมาจากสิ่งอยู่กับที่หรือสิ่งเคลื่อนไหว หรือแม้พิษที่ปรุงขึ้น—เมื่อถูกต้องด้วยมนตร์นี้ ก็กลับเป็นดุจอมฤต

sthāvaramimmobile (poison)
sthāvaram:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; garaṃ इति विशेषण (immobile/plant-based etc.)
jaṃgamammobile (poison)
jaṃgamam:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootjaṃgama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; garaṃ इति विशेषण (moving/animal-based)
or
:
Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle: 'or')
apieven
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कारक (also/even)
kṛtrimamartificial (poison)
kṛtrimam:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtrima (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; garaṃ इति विशेषण
or
:
Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
garampoison
garam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु (indeed/for)
tatthat
tat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम; garaṃ इत्यस्य निर्देश
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; पुनर्निर्देश (resumptive 'that')
anenaby this
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम; maṃtreṇa इति सह करण
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
maṃtreṇawith the mantra
maṃtreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmaṃtra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
saṃspṛṣṭamtouched/treated
saṃspṛṣṭam:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√spṛś (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; tat (poison) इति विशेषण
tuindeed, however
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
amṛtāyitambecomes like nectar, rendered harmless
amṛtāyitam:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविधेय)
TypeAdjective
Rootamṛta (प्रातिपदिक) + √i (धातु) (कृदन्त)
Formनामधातु/कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'अमृतवत् आचरितम्/अमृततां नीतम्' (made like nectar)

Śiva (Vṛṣabhadhvaja)

Tirtha: Nāgara (tri-akṣara mantra)

Type: kshetra

Scene: A bowl of dark poison is touched/hovered over by the reciter’s hand as the mantra is spoken; the liquid turns luminous like nectar, with a faint amṛta sheen and lotus-like ripples.

Ś
Śiva
A
Amṛta
G
Gara (poison)

FAQs

Divine mantra transforms danger into wellbeing, emphasizing Śiva’s grace as alchemical—turning poison into ‘amṛta’.

The verse sits in the Hāṭakeśvara-kṣetra-centered Tīrthamāhātmya of the Nāgarakhaṇḍa.

Applying/uttering the mantra as a consecrating ‘touch’ (saṃsparśa) to counteract toxins.