Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 67

ततः प्रोवाच देवेशः प्रार्थयस्व द्रुतं द्विज । येनाभीष्टं प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

tataḥ provāca deveśaḥ prārthayasva drutaṃ dvija | yenābhīṣṭaṃ prayacchāmi yadyapi syātsudurlabham

ลำดับนั้น จอมเทพตรัสว่า "ดูก่อนพราหมณ์ จงขอมาโดยเร็วเถิด เราจักให้สิ่งที่ท่านปรารถนา แม้ว่าสิ่งนั้นจะยากยิ่งที่จะได้มาก็ตาม"

ततःthen; thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअपादान/अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/thereupon)
प्रोवाचsaid; spoke forth
प्रोवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
देवेशःLord of the gods
देवेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
प्रार्थयस्वrequest; ask
प्रार्थयस्व:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम् (स्व-प्रत्ययः)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb: quickly)
द्विजO brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; पुंलिङ्गः
येनby which; whereby
येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सम्बन्धवाचक-यत्-शब्दः; ‘by which/whereby’
अभीष्टम्the desired (boon/thing)
अभीष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभि + इष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘desired thing’ (object of प्रयच्छामि)
प्रयच्छामिI grant; I give
प्रयच्छामि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमानकालः/Present), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
यद्यपिeven if; although
यद्यपि:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि + अपि (अव्यय-द्वय)
Formव्यभिचार/अनुज्ञार्थक-अव्ययम् (concessive: ‘even if/although’)
स्यात्may be
स्यात्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकारः (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
सुदुर्लभम्very hard to obtain
सुदुर्लभम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (अभीष्टम्)

Deveśa / Parameśvara (Śiva)

Type: temple/kshetra

Listener: Trijāta (brāhmaṇa)

Scene: Parameśvara speaks with commanding gentleness: ‘Ask quickly, brāhmaṇa; I will grant your wish even if hard to obtain.’ The scene centers on divine speech as transformative power.

Ś
Śiva (Deveśa)

FAQs

Śiva’s grace is portrayed as swift and unbounded when approached with sincerity and dharmic intent.

This line is theological and dialogical; it does not specify a tīrtha by name.

None; it emphasizes divine assurance in response to prayer.