Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 104
कुलशीलविहीनानामन्येषामपि पाप्मनाम् । मत्वा कलियुगं घोरं परदारसुरंजितम् । तत्र शुद्धिस्ततः सर्वैः कृता विप्रैश्च वाचिका
kulaśīlavihīnānāmanyeṣāmapi pāpmanām | matvā kaliyugaṃ ghoraṃ paradārasuraṃjitam | tatra śuddhistataḥ sarvaiḥ kṛtā vipraiśca vācikā
ครั้นพิจารณากาลียุคอันน่าสะพรึง ซึ่งถูกครอบงำด้วย ‘อสูร’ แห่งการล่วงภรรยาผู้อื่น และเห็นผู้คนไร้ระเบียบวงศ์ตระกูล ไร้ศีลาจารวัตร ตลอดจนคนบาปอื่น ๆ ด้วย ฉะนั้น ณ ที่นั้นจึงได้สถาปนาการชำระให้บริสุทธิ์โดยพร้อมเพรียงกัน และพราหมณ์ทั้งหลายยังได้กำหนดการชำระด้วยวาจาประกาศ (วาจิกะ) อีกด้วย
Sūta (continuing narration)
Tirtha: Kuṇḍa/tīrtha with instituted Kali-yuga śuddhi
Type: kund
Listener: Dvijas/sages in the frame (implied)
Scene: Brāhmaṇas convene an assembly at the kuṇḍa, observing the moral decline of Kali; they declare rules of purification—some pilgrims listen with bowed heads, then take vows and proceed to bathe.
FAQs
In Kali Yuga’s moral turbulence, tīrtha and dharmic declaration by the learned serve as stabilizing means of purification.
The chapter’s tīrtha/kuṇḍa is praised as an accessible purifier particularly suited for Kali Yuga conditions.
Purification ‘there’ (tīrtha practice) along with vācikā śuddhi—purificatory affirmation/declaration by brāhmaṇas.