Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

यत्र सर्वाणि क्षेत्राणि संस्थितानि ममाज्ञया । तथान्यानि च तीर्थानि कलिकालेऽपि संस्थिते

yatra sarvāṇi kṣetrāṇi saṃsthitāni mamājñayā | tathānyāni ca tīrthāni kalikāle'pi saṃsthite

ณ ที่นั้น ด้วยพระบัญชาของเรา เขตศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวงตั้งมั่นอยู่ และบรรดาตีรถะอื่น ๆ ก็ยังคงสถิตมั่น แม้ในกาลียุคก็ตาม

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (क्षेत्राणि)
क्षेत्राणिsacred places
क्षेत्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
संस्थितानिsituated/established
संस्थितानि:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicative/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
आज्ञयाby (my) command
आज्ञया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Avyaya (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb)
अन्यानिother
अन्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (तीर्थानि)
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
कलिकालेin the Kali age
कलिकाले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलिकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संस्थिते(are) established
संस्थिते:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicative/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया/सप्तमी-द्विवचनरूप (dual form); पाठानुसार ‘संस्थिते’ = द्विवचन (Dual) predicative; सन्दर्भे ‘(क्षेत्राणि, तीर्थानि) ... संस्थितानि’ इत्यर्थः, अत्र रूपभेदः/पाठभेदः सम्भाव्यः

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A cosmic visualization: multiple sacred fields and tīrthas symbolically ‘residing’ within Hāṭakeśvara by Śiva’s command, with a subtle Kali-yuga backdrop indicating endurance amid decline.

Ī
Īśvara (Śiva)
K
Kali-yuga
H
Hāṭakeśvara-kṣetra (implied by context)

FAQs

Even in Kali-yuga, divine grace makes sacred power accessible through a ‘convergence’ kṣetra where many tīrthas are present.

Hāṭakeśvara is implied as the place ‘where’ all kṣetras and tīrthas are said to abide.

No explicit rite; it assures the continued efficacy of pilgrimage and bathing in Kali-yuga through this locus of tīrthas.