Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

हीनांगो वाधिकांगो वा व्याधिना ग्रस्त एव च । अत्र स्नानं करोत्याशु स भूयः स्यात्पुनर्नवः

hīnāṃgo vādhikāṃgo vā vyādhinā grasta eva ca | atra snānaṃ karotyāśu sa bhūyaḥ syātpunarnavaḥ

“ไม่ว่าผู้ใดจะพิการ หรือมีอวัยวะเกิน หรือถูกโรคาพาธครอบงำ—หากมาสรงสนาน ณ ที่นี้ เขาย่อมกลับฟื้นเป็นใหม่โดยเร็ว ประหนึ่งได้คืนสู่ความสมบูรณ์”

हीनाङ्गःone with a deficient limb
हीनाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहीन + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (हीनम् अङ्गम् यस्य/हीन-अङ्गः)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle)
अधिकाङ्गःone with an extra limb
अधिकाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधिक + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अधिकम् अङ्गम् यस्य/अधिक-अङ्गः)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle)
व्याधिनाby disease
व्याधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
ग्रस्तःafflicted / seized
ग्रस्तः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootग्रस्त (कृदन्त; ग्रस् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
करोतिdoes / performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
भूयःagain / further
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
स्यात्may become
स्यात्:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुनर्नवःrenewed / as good as new
पुनर्नवः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुनर्नव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)

Unnamed (contextual narrator within Tīrthamāhātmya dialogue)

Tirtha: Śaṅkha-tīrtha

Type: ghat

Scene: Pilgrims with visible ailments—maimed, extra-limbed, or sick—enter the sacred waters; upon emerging they appear whole and radiant, suggesting miraculous renewal at the ford.

FAQs

The tīrtha is portrayed as a locus of divine grace where bodily afflictions symbolize deeper impurities, and bathing signifies rapid restoration and renewal.

The same tīrtha under praise in Adhyāya 11 of the Nāgarakhaṇḍa; it is celebrated for restorative power through bathing.

Snāna (ritual bathing) at this tīrtha is prescribed as the efficacious act, with emphasis on swift benefit.