Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

ततः कतिपयाहस्य भ्रममाणो महीपतिः । सोऽपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठांस्तीर्थयात्राश्रयान्बहून्

tataḥ katipayāhasya bhramamāṇo mahīpatiḥ | so'paśyadbrāhmaṇaśreṣṭhāṃstīrthayātrāśrayānbahūn

ต่อมาเมื่อพระมหากษัตริย์พเนจรอยู่หลายวัน ก็ได้เห็นพราหมณ์ผู้ประเสริฐเป็นอันมาก—เหล่าจาริกผู้พึ่งพาการจาริกสู่ทีรถะ

tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereafter)
katipaya-āhasyaof a few days
katipaya-āhasya:
Sambandha (Genitive of time/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkatipaya (प्रातिपदिक) + aha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter) ‘अहः’ (day) इत्यस्य षष्ठी विभक्ति (genitive/6th), एकवचन (singular); तत्पुरुषः ‘कतिपयानि अहानि’ → ‘कतिपयाह’ (a few days)
bhramamāṇaḥwandering
bhramamāṇaḥ:
Karta (Agent as participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhram (धातु)
Formभ्रम् (bhram) धातु, शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mahīpatiḥthe king
mahīpatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular); षष्ठी-तत्पुरुषः ‘महीनां पतिः’ = lord of the earth
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
apaśyatsaw
apaśyat:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formदृश् (dṛś) धातु, लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपदम्
brāhmaṇa-śreṣṭhānexcellent brāhmaṇas
brāhmaṇa-śreṣṭhān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (accusative/2nd), बहुवचन (plural); कर्मधारयः ‘श्रेष्ठाः ब्राह्मणाः’ = excellent brāhmaṇas
tīrtha-yātrā-āśrayānengaged in pilgrimage to sacred places
tīrtha-yātrā-āśrayān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + yātrā (प्रातिपदिक) + āśraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (accusative/2nd), बहुवचन (plural); तत्पुरुषः ‘तीर्थयात्रायाः आश्रयाः’ = devoted to/engaged in pilgrimage
bahūnmany
bahūn:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (accusative/2nd), बहुवचन (plural)

Sūta

Tirtha: Śaṅkhatīrtha / Hāṭakeśvara-kṣetra (context)

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience (not explicit)

Scene: The wandering king comes upon a group of radiant brāhmaṇas—staffs, waterpots, and travel-worn garments—resting near a sacred spot, their presence calm and authoritative.

K
King (mahīpati)
B
Brāhmaṇas (pilgrims)

FAQs

In dharma, guidance often arrives through sādhus and learned pilgrims; holy company becomes a turning point on the spiritual journey.

The verse highlights the culture of tīrtha-yātrā generally; the chapter’s main tīrtha remains Śaṅkhatīrtha within Hāṭakeśvara-kṣetra.

None explicitly; it foregrounds association with tīrtha-yātrins (pilgrims) as a dharmic support.