Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

अष्टषष्टिस्तु क्षेत्राणां मदीयानां समंततः । संस्थितास्ति महाभागा येषु मत्संस्थितिः सदा

aṣṭaṣaṣṭistu kṣetrāṇāṃ madīyānāṃ samaṃtataḥ | saṃsthitāsti mahābhāgā yeṣu matsaṃsthitiḥ sadā

“แท้จริงแล้ว มีเขตศักดิ์สิทธิ์ของเราหกสิบแปดแห่งแผ่ไปโดยรอบ โอ้ผู้มีบุญ; ในเขตเหล่านั้น ความสถิตของเราดำรงอยู่เสมอ”

अष्ट-षष्टिःsixty-eight
अष्ट-षष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन — Feminine, Nominative singular; द्वन्द्व (संख्यासमाहार): 68
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक) — particle ‘but/indeed’
क्षेत्राणाम्of the sacred fields/places
क्षेत्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन — Neuter, Genitive plural
मदीयानाम्my/pertaining to me
मदीयानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन — Neuter, Genitive plural; विशेषण
समन्ततःon all sides/everywhere
समन्ततः:
Adhikarana (Scope/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (परितः/सर्वतः अर्थे) — adverb
संस्थिताःsituated/established
संस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative plural
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Present, 3rd person singular
महाभागाःthe greatly fortunate (ones)
महाभागाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative plural; कर्मधारय: ‘महान् भागः येषाम्’ (as substantive: ‘greatly fortunate ones’)
येषुin which
येषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन — Pronoun, Locative plural
मत्-संस्थितिःmy presence/abiding
मत्-संस्थितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक, षष्ठ्यर्थे) + संस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन — Feminine, Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘मम संस्थितिः’
सदाalways
सदा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) — adverb of time

Rudra (Śiva)

Tirtha: Śiva’s 68 kṣetras (Aṣṭaṣaṣṭi-kṣetra-maṇḍala)

Type: kshetra

Scene: A visionary panorama: Śiva indicates a mandala of 68 glowing kṣetras around the horizon, each marked by a liṅga/temple silhouette; the Mothers behold the vast sacred map.

Ś
Śiva
K
Kṣetra

FAQs

Pilgrimage is meaningful because the divine presence is understood as enduringly established in designated kṣetras.

Rather than a single site, the verse glorifies a network: sixty-eight Śaiva kṣetras where Śiva’s presence is said to be constant.

No direct prescription; it provides a doctrinal basis for tīrtha-yātrā and shrine-centered worship across Śiva’s kṣetras.