Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ततः कुशमहीपतिः । रुद्रमाराधयामास तत्क्षेत्रं प्राप्य सद्द्विजाः

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā tataḥ kuśamahīpatiḥ | rudramārādhayāmāsa tatkṣetraṃ prāpya saddvijāḥ

ครั้นพระเจ้ากุศะทรงสดับถ้อยคำนั้นแล้ว ก็เสด็จไปยังเขตศักดิ์สิทธิ์นั้น และทรงเริ่มบูชาพระรุทระ—โอ้ท่านพราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลาย

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
तत्-वचनम्that speech/statement
तत्-वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (‘तत् एव वचनम्’)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रमवाचक (then)
कुश-महीपतिःKing Kuśa
कुश-महीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + महीपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कुशस्य महीपतिः’)
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आराधयामासworshipped / propitiated
आराधयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + राध् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्स-भूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; ‘आ’ उपसर्गः
तत्-क्षेत्रम्that sacred place/field
तत्-क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (‘तत् एव क्षेत्रम्’)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया
सत्-द्विजाःthe good brāhmaṇas
सत्-द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + द्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (‘सन्तः द्विजाः’ = good brāhmaṇas)

Narrator addressing brāhmaṇas (saddvijāḥ); exact named speaker not specified in snippet

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/sages (frame implied; verse addresses ‘saddvijāḥ’)

Scene: King Kuśa reaches a sacred field marked by a Śiva-liṅga or shrine; brāhmaṇas stand nearby. The king begins worship—offering water, bilva leaves, incense—while the atmosphere calms.

K
King Kuśa
R
Rudra (Śiva)
K
Kṣetra (holy field)

FAQs

When confronted with forces beyond one’s control, the dharmic response is to seek refuge in Rudra through sincere worship.

A revered kṣetra within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya where Rudra is worshipped; the verse does not provide the site’s proper name.

Rudra-ārādhana (propitiatory worship of Śiva) is described as the king’s chosen response.