Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तथान्ये बहवो गत्वा ह्ययोध्याख्यां महापुरीम् । रामपुत्रं नृपश्रेष्ठं कुशं प्रोचुः सुदुःखिताः

tathānye bahavo gatvā hyayodhyākhyāṃ mahāpurīm | rāmaputraṃ nṛpaśreṣṭhaṃ kuśaṃ procuḥ suduḥkhitāḥ

ฉันนั้น คนอื่นอีกมากได้ไปยังมหานครชื่ออโยธยา และด้วยความทุกข์หนัก ได้กราบทูลกุศะ โอรสพระราม ผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์

तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Adverbial
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus/likewise)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (nominative plural masculine)
बहवःmany
बहवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective agreeing with अन्ये)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive): पूर्वकाले कृत्य (having gone)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः; अवधान/हेतौ (particle: indeed/for)
अयोध्याख्याम्named Ayodhyā
अयोध्याख्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयोध्या + आख्या (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषभावः (अयोध्या-आख्या = अयोध्या-नाम्नी); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (accusative singular feminine, qualifying महापुरीम्)
महापुरीम्the great city
महापुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + पुरी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (महती पुरी); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (accusative singular feminine)
रामपुत्रम्Rāma’s son
रामपुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराम + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य पुत्रः); पुल्लिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (accusative singular masculine)
नृपश्रेष्ठम्best of kings
नृपश्रेष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां श्रेष्ठः); पुल्लिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (accusative singular masculine, qualifying कुशम्)
कुशम्Kuśa
कुशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (accusative singular masculine)
प्रोचुःthey told, reported
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/परफेक्ट); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम् (perfect, 3rd plural)
सुदुःखिताःdeeply distressed
सुदुःखिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुःखित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formकर्मधारयः (अतिशयेन दुःखिताः); क्त-प्रत्ययान्त (दुःख्/दुःख-आधार) भावे; पुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; विशेषणम् (nominative plural masculine)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Scene: Messengers, dusty and grief-stricken, enter Ayodhyā’s royal court; Kuśa sits as king; petitioners fold hands and report the terror at the distant kṣetra.

A
Ayodhyā
R
Rāma
K
Kuśa

FAQs

When a holy region is endangered, dharma seeks refuge in righteous kingship—kṣatra-dharma includes protecting people and sacred places.

Ayodhyā is explicitly mentioned as the great city approached for aid; the endangered tīrtha lies elsewhere in the narrative.

None; the verse reports a journey and a petition to King Kuśa.