Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

ततश्चैकादशे प्राप्ते दिवसे रघुनंदनः । पुष्पकं तत्समारुह्य प्रस्थितः स्वपुरीं प्रति

tataścaikādaśe prāpte divase raghunaṃdanaḥ | puṣpakaṃ tatsamāruhya prasthitaḥ svapurīṃ prati

ครั้นเมื่อถึงวันที่สิบเอ็ด พระรามผู้เป็นความปีติแห่งวงศ์รฆุ เสด็จขึ้นพุษปกวิมานนั้น แล้วออกเดินทางสู่มหานครของพระองค์

ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एकादशेon the eleventh
एकादशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएकादश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
प्राप्तेhaving arrived, when (it) came
प्राप्ते:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र√आप् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle/क्त) ‘प्राप्त’; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘दिवसे’ इत्यस्य विशेषण
दिवसेon the day
दिवसे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रघुनन्दनःRaghunandana (Rāma)
रघुनन्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरघु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘रघोः नन्दनः’ (descendant/son of Raghu)
पुष्पकम्Puṣpaka (the aerial chariot)
पुष्पकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्पक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पुष्पकम्’ इत्यस्य विशेषण
समारुह्यhaving mounted
समारुह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + आ√रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having mounted/ascended’
प्रस्थितःset out, departed
प्रस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र√स्था (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle/क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘set out’
स्वपुरीम्to his own city
स्वपुरीम्:
Gati-Karma (Goal/Object of motion)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय—‘स्वा पुरी’ (one’s own city)
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Direction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formअव्यय (preposition/postposition) गत्यर्थे

Narrator (Purāṇic narrator)

Tirtha: Setubandha (departure tīrtha)

Type: kshetra

Scene: On the eleventh day, Rāma ascends the radiant Puṣpaka; vānaras and Vibhīṣaṇa stand below near the sea; the Setu line glimmers as the vimāna lifts.

Ś
Śrī Rāma
P
Puṣpaka Vimāna
A
Ayodhyā (implied as svapurī)

FAQs

Completion of duty is followed by rightful return—dharma is fulfilled through orderly closure, not lingering in triumph.

The chapter’s focal sacred geography remains Setubandha–Rāmeśvara; this verse marks the narrative turning toward departure.

None mentioned.