Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ततः प्रोवाच सत्यार्थं विभीषणकृते हितम् । तं चापि शोकसंतप्तं संबोध्य रघुनंदनः

tataḥ provāca satyārthaṃ vibhīṣaṇakṛte hitam | taṃ cāpi śokasaṃtaptaṃ saṃbodhya raghunaṃdanaḥ

แล้วพระราม ผู้เป็นความปีติแห่งวงศ์รฆุ ได้ตรัสถ้อยคำสัตย์อันเป็นประโยชน์แก่พิเภก และยังทรงปลอบประโลมผู้ถูกความโศกเผาผลาญให้ตื่นรู้ด้วย

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/सम्बन्धबोधकः) = indeclinable adverb: "thereupon/then"
provācasaid, spoke
provāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु)
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; √वच् = "to speak"; perfect: "he said"
satyārthamtrue purport/meaning
satyārtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsatya+artha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः (अर्थः सत्यः यस्य/सत्यस्य अर्थः) = "true meaning/purport"
vibhīṣaṇa-kṛtefor Vibhīṣaṇa
vibhīṣaṇa-kṛte:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootvibhīṣaṇa+kṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचनम्; तत्पुरुषः (विभीषणस्य कृते) = "for Vibhīṣaṇa"
hitambeneficial, wholesome
hitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roothita (प्रातिपदिक; √dhā हित)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् satyārtham इत्यस्य = "beneficial"
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम = "him"
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधकः) = conjunction "and"
apialso, even
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावना/अपि-शब्दः) = particle "also/even"
śoka-saṃtaptamafflicted by grief
śoka-saṃtaptam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśoka+saṃtapta (प्रातिपदिक; √tap क्त)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (शोकेन संतप्तः) = "tormented by grief"; विशेषणम् tam इत्यस्य
saṃbodhyahaving addressed, having consoled
saṃbodhya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ+budh (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभावः) = gerund/absolutive: "having addressed/comforted"
raghu-naṃdanaḥRaghu’s descendant (Rāma)
raghu-naṃdanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootraghu+naṃdana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; तत्पुरुषः (रघोः नन्दनः) = "descendant/son of Raghu"

Narrator (implied; Rāma is the one who speaks within the narration)

Scene: Rāghava (Rāma) speaks calmly to grief-stricken Vibhīṣaṇa, offering truthful, beneficial counsel; attendants stand respectfully, atmosphere of solemn reassurance.

R
Raghunandana (Rāma)
V
Vibhīṣaṇa
Ś
Śoka (grief)

FAQs

The highest speech is both true and beneficial (satya + hita), and compassion consoles those burdened by sorrow.

No specific tīrtha is named; the verse continues the Laṅkā-centered sacred narrative emphasizing dharmic counsel.

None is mentioned.