Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

धातूनां कांचनं यद्वद्गंधर्वाणां च नारदः । तथा त्वं सर्वदेवानामाधिपत्ये व्यवस्थितः

dhātūnāṃ kāṃcanaṃ yadvadgaṃdharvāṇāṃ ca nāradaḥ | tathā tvaṃ sarvadevānāmādhipatye vyavasthitaḥ

ดุจทองคำเป็นประเสริฐในหมู่โลหะ และนารทเป็นประธานในหมู่คันธรรพ์ ฉันนั้นพระองค์ทรงสถิตมั่นในอธิปไตยเหนือเทพทั้งปวง

धातूनाम्of metals/minerals
धातूनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधातु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
काञ्चनम्gold
काञ्चनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
यद्वत्just as
यद्वत्:
Sambandha (Comparison marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयद्वत् (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (as/just like)
गन्धर्वाणाम्of the Gandharvas
गन्धर्वाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (Conjunction: and)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject in second comparison/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाso; likewise
तथा:
Sambandha (Correlation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतुल्यतावाचक-अव्यय (so/likewise)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, सर्वनाम
सर्वदेवानाम्of all the gods
सर्वदेवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + देव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/समासार्थ: सर्वेषां देवानाम्, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
आधिपत्येin sovereignty
आधिपत्ये:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआधिपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
व्यवस्थितःestablished; firmly situated
व्यवस्थितः:
Kriya (Predicative state/क्रियासमाना)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

Devāḥ (the gods)

Type: kshetra

Scene: Śiva central; to one side, a gleaming gold motif (coins/ingot) symbolizing ‘kāñcana’; to the other, Nārada with vīṇā leading gandharvas in song, all oriented toward Śiva’s sovereignty.

M
Mahādeva (Śiva)
N
Nārada
G
Gandharvas
K
Kāñcana (gold)

FAQs

The verse teaches discernment of the ‘highest’ principle: as excellence exists in every category, Śiva is praised as the highest among the gods.

No site is named; the verse is part of the devotional framing of the tīrtha narrative.

None; it is a comparative hymn of praise.