Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

नोवाच किंचिद्दुर्मेधावचो मानुपुरःसरम् । नाह्वानं नासनं तस्य न विसर्जनमेव च

novāca kiṃciddurmedhāvaco mānupuraḥsaram | nāhvānaṃ nāsanaṃ tasya na visarjanameva ca

แต่ผู้มีปัญญาทึบผู้นั้นมิได้เอ่ยถ้อยคำต้อนรับอันสุภาพเลย; มิได้เชื้อเชิญ มิได้ถวายอาสนะ และมิได้ส่งเสด็จอย่างสมควรด้วย

not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
किंचित्anything
किंचित्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अव्ययवत् प्रयोग (indefinite ‘anything’)
दुर्मेधाःthe foolish one
दुर्मेधाः:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootदुर् + मेधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (दुष्टा मेधा यस्य)
वचःwords/speech
वचः:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मानुhuman
मानु:
Karman-viseshana (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपदत्वे)
पुरःसरम्as a leader/at the forefront
पुरःसरम्:
Karman-viseshana (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुरःसर’ = अग्रगामी/पुरतः स्थित
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
आह्वानम्invitation/calling
आह्वानम्:
Karman (Object; omitted verb ‘अकरोत्/ददौ’ implied)
TypeNoun
Rootआ-ह्वा (धातु) + ल्युट् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; क्रियानाम (verbal noun: calling/invitation)
nor
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
आसनम्a seat
आसनम्:
Karman (Object; hospitality item)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
nor
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
विसर्जनम्dismissal/leave-taking
विसर्जनम्:
Karman (Object; hospitality item)
TypeNoun
Rootवि-सृज् (धातु) + ल्युट् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; क्रियानाम (dismissal/leave-taking)
एवindeed/even
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Lomāśa

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Bṛhaspati stands waiting; devas look uneasy; Indra remains seated, silent and inattentive—no invitation, no seat offered; tension replaces festivity.

I
Indra (implied)
B
Bṛhaspati (implied)

FAQs

Neglecting the guru and basic dharmic etiquette is a grave fault that leads to decline, even for the powerful.

None; the focus is ethical instruction through mythic narrative.

No formal ritual is given, but dharmic conduct is implied: welcome (āhvāna), offering a seat (āsana), and respectful send-off (visarjana).