Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68

नंदीश्वर उवाच । कुबेरोऽधिकृतस्तेन शंकरेण महात्मना । धनानामादिपत्ये च तं द्रष्टुं रावणोऽत्र वै

naṃdīśvara uvāca | kubero'dhikṛtastena śaṃkareṇa mahātmanā | dhanānāmādipatye ca taṃ draṣṭuṃ rāvaṇo'tra vai

พระนันทีศวรตรัสว่า “พระศังกรผู้มีมหาจิตได้แต่งตั้งกุเบรให้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์สมบัติ และ ณ ที่นี้เอง ราวณะได้มาพบเขาโดยแท้”

nandīśvaraḥNandīśvara
nandīśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnandī (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (नन्दिनः ईश्वरः/नन्दीश्वरः)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
kuberaḥKubera
kuberaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkubera (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
adhikṛtaḥwas appointed/authorized
adhikṛtaḥ:
Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootadhi√kṛ (धातु)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि भावः (‘नियुक्तः/अधिकृतः’)
tenaby him
tena:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया, एकवचन
śaṃkareṇaby Śaṅkara
śaṃkareṇa:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
mahātmanāby the great-souled (one)
mahātmanā:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्मधारय; विशेषणम् (śaṃkareṇa)
dhanānāmof riches
dhanānām:
Genitive qualifier (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
ādi-patyein the lordship/sovereignty
ādi-patye:
Adhikaraṇa (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक) + patya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (आदिः पतिः यस्य/आदिपत्यं = आधिपत्यं)
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
tamhim
tam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
draṣṭumto see
draṣṭum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय
rāvaṇaḥRāvaṇa
rāvaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
vaiindeed
vai:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (particle)

Nandīśvara

Listener: Brahmā, devas, and ṛṣis

Scene: Nandin narrates: Śaṅkara enthroned in ascetic splendor appoints Kubera to wealth-lordship; in the background, Rāvaṇa approaches with intense presence, hinting at future tension.

N
Nandīśvara
Ś
Śaṅkara (Śiva)
K
Kubera
R
Rāvaṇa

FAQs

Wealth and authority are legitimate when grounded in divine order (Śiva’s appointment), not in ego or force.

The narrative is situated within Kedārakhaṇḍa’s sacred setting, a Śaiva pilgrimage landscape associated with Kedāra.

None; the verse establishes the theological context of Kubera’s divinely sanctioned role.