Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

तदाम्बिकाह स्वपतिं महेशं मया जितोऽस्यद्य न विस्मयोऽत्र । एवमुक्त्वा तदा शंभुं करे गृह्य वरानना । जितोऽसि त्वं न संदेहस्त्वं न जानासि शंकर

tadāmbikāha svapatiṃ maheśaṃ mayā jito'syadya na vismayo'tra | evamuktvā tadā śaṃbhuṃ kare gṛhya varānanā | jito'si tvaṃ na saṃdehastvaṃ na jānāsi śaṃkara

แล้วพระอัมพิกาตรัสแก่พระสวามีพระมหีศะว่า “วันนี้ข้าได้ชนะพระองค์—จะน่าอัศจรรย์อันใดเล่า” ครั้นตรัสดังนี้แล้ว เทวีผู้พักตร์งามทรงกุมพระหัตถ์พระศัมภูและตรัสว่า “พระองค์พ่ายแล้ว มิเป็นที่สงสัย โอ้พระศังกร พระองค์ยังไม่เข้าใจ”

तदाthen
तदा:
Kālādhi karaṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
अम्बिकाAmbikā
अम्बिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
आहsaid
आह:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘said’
स्वपतिम्her own husband
स्वपतिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्वः पति: ‘own husband’); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
महेशम्Maheśa
महेशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मयाby me
मया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
जितःdefeated
जितः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (सः) ‘defeated’
असिare
असि:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (present); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अद्यtoday
अद्य:
Kālādhi karaṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
विस्मयःwonder/surprise
विस्मयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: ‘here/in this matter’)
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund); ‘having said’
तदाthen
तदा:
Kālādhi karaṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
शम्भुम्Śambhu
शम्भुम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
करेin (his) hand
करे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
गृह्यhaving taken/holding
गृह्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु) → गृह्य (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive: ‘having seized/taken’)
वराननाthe fair-faced lady
वरानना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (वरम् आननम् यस्याः/या); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जितःdefeated
जितः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (त्वम्) ‘defeated’
असिare
असि:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार; मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
no/not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
सन्देहःdoubt
सन्देहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्देह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
जानासिyou know
जानासि:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (present); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शंकरO Śaṅkara
शंकर:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Pārvatī (Ambikā/Girijā)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Ambikā takes Śiva by the hand, smiling with affectionate certainty; Śiva remains serene, the dice-board nearby; the gesture of hand-holding becomes the visual symbol of unity and playful dominance.

P
Pārvatī (Ambikā)
Ś
Śiva (Maheśa/Śambhu/Śaṅkara)

FAQs

Śakti’s supremacy is celebrated: the Goddess can ‘defeat’ even Śiva in līlā, revealing the unity and mutual dependence of Śiva–Śakti.

Kedāra/Kedārnātha is the broader setting of Kedārakhaṇḍa, though the verse itself is a divine dialogue rather than a site-description.

None; it is part of the narrative frame.