Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

गंडूषवारिणा तेन स्नपनं च कृतं महत् । बिल्वपत्रैरसंख्यातैरर्चनं महत्कृतम्

gaṃḍūṣavāriṇā tena snapanaṃ ca kṛtaṃ mahat | bilvapatrairasaṃkhyātairarcanaṃ mahatkṛtam

ด้วยน้ำกัณฑูษะนั้น เขากระทำการสรงสนานอภิเษกอันยิ่งใหญ่; และด้วยใบมะตูมศักดิ์สิทธิ์นับไม่ถ้วน จึงเกิดอรจนาอันใหญ่หลวง

गण्डूषवारिणाwith mouthful-water
गण्डूषवारिणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगण्डूष + वारि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समासः—गण्डूषस्य वारिणा (षष्ठी-तत्पुरुष)
तेनby him/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
स्नपनम्bathing/ablution
स्नपनम्:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नपन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कृतम्was done
कृतम्:
Kriya (Result/predicate/क्रियाफल)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
महत्great
महत्:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to स्नपनम्/कृतम्)
बिल्वपत्रैःwith bilva leaves
बिल्वपत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबिल्वपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—बिल्वस्य पत्रैः (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ)
असंख्यातैःcountless
असंख्यातैः:
Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootअसंख्यात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (to पत्रैः)
अर्चनम्worship/offerings
अर्चनम्:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महत्great
महत्:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to अर्चनम्/कृतम्)
कृतम्was done
कृतम्:
Kriya (Result/predicate/क्रियाफल)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas

Scene: Water poured (here from a mouthful) streams over a stone liṅga; a shower of bilva leaves covers it, forming a green mantle; the scene reads as a full pūjā despite its accidental origin.

B
Bilva (Aegle marmelos)
Ś
Śiva (implied by bilva-arcana and snapana)

FAQs

Even simple offerings—water and bilva leaves—become ‘great’ when performed with earnest devotion to Śiva.

The Kedāra sphere (Kedārakhaṇḍa) where Śiva’s worship and its merits are praised.

Snapana (ritual ablution) and arcana using innumerable bilva leaves.