Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

ववर्ष गंडूषजलं दुरात्मा यदृच्छया तानि शिवे पतंति । श्रीवृक्षपर्णानि च दैवयोगाज्जातं च सर्वं शिवपूजनं तत्

vavarṣa gaṃḍūṣajalaṃ durātmā yadṛcchayā tāni śive pataṃti | śrīvṛkṣaparṇāni ca daivayogājjātaṃ ca sarvaṃ śivapūjanaṃ tat

คนใจชั่วนั้นคายน้ำกัณฑูษะออกจากปาก; ด้วยความบังเอิญเครื่องบูชานั้นตกต้องพระศิวะ ใบศรีวฤกษะก็ด้วยอำนาจแห่งบุญวาสนา—ทั้งหมดนั้นกลับกลายเป็นการบูชาพระศิวะโดยสิ้นเชิง

ववर्षpoured/rained
ववर्ष:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
गण्डूषजलम्mouthful water (gargled water)
गण्डूषजलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगण्डूष + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—गण्डूषस्य जलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
दुरात्माthe wicked-minded one
दुरात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—दुष्ट आत्मा (कर्मधारय)
यदृच्छयाby chance
यदृच्छया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance’
तानिthose (things)
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (refers to पर्णानि)
शिवेon/into Śiva (the liṅga)
शिवे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पतन्तिfall
पतन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
श्रीवृक्षपर्णानिśrīvṛkṣa leaves
श्रीवृक्षपर्णानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीवृक्ष + पर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—श्रीवृक्षस्य पर्णानि (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
दैवयोगात्due to divine providence
दैवयोगात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootदैव + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—दैवेन योगः (तृतीया-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ), ‘by divine conjunction’
जातम्became/occurred
जातम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
and
:
Connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to implicit ‘कर्म/कृत्यम्’)
शिवपूजनम्worship of Śiva
शिवपूजनम्:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव + पूजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—शिवस्य पूजनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas

Scene: A man spits or lets fall water from a mouthful; droplets arc downward onto a dark stone liṅga; simultaneously, leaves flutter down, forming an unplanned pūjā as an unseen divine order guides them.

Ś
Śiva
Ś
Śiva-liṅga
Ś
Śrīvṛkṣa
B
Bilva/leaf offering (implied)

FAQs

Śiva’s grace and the sanctity of place can transform unintended acts into worship, showing the Mahātmya power of sacred geography.

The Śrīvṛkṣa-root liṅga site in Kedārakhaṇḍa, where even accidental leaf-and-water contact is counted as Śiva-pūjā.

Offering water and bilva/holy leaves to the Śiva-liṅga is implied as a meritorious form of worship, especially in sacred time and place.