Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

श्रीवृक्षपर्णानि बहूनि तत्र स च्छेदयामास रुषान्वितोपि । श्रीवृक्षमूले परिवर्तमाने लिंगं तस्योपरिदृष्टभावः

śrīvṛkṣaparṇāni bahūni tatra sa cchedayāmāsa ruṣānvitopi | śrīvṛkṣamūle parivartamāne liṃgaṃ tasyoparidṛṣṭabhāvaḥ

ที่นั่นเขาตัดใบศรีวฤกษะเป็นอันมาก แม้ใจยังคุกรุ่นด้วยโทสะ; และเมื่อเขาขยับกายอยู่ใกล้โคนไม้ ลึงคะก็ปรากฏแก่สายตาอยู่เบื้องล่างเขา

श्रीवृक्षपर्णानिleaves of the śrīvṛkṣa tree
श्रीवृक्षपर्णानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रीवृक्ष + पर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; समासः—श्रीवृक्षस्य पर्णानि (षष्ठी-तत्पुरुष)
बहूनिmany
बहूनि:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (to पर्णानि)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
च्छेदयामासcut (repeatedly)/caused to be cut
च्छेदयामास:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु) + णिच् (causative) + आस् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; periphrastic perfect (णिजन्त) = ‘caused to cut / cut’
रुषान्वितःaccompanied by anger
रुषान्वितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootरुषा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—रुषया अन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष)
अपिalso/even
अपि:
Discourse particle (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle ‘also/even’)
श्रीवृक्षमूलेat the root of the śrīvṛkṣa
श्रीवृक्षमूले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रीवृक्ष + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—श्रीवृक्षस्य मूले (षष्ठी-तत्पुरुष)
परिवर्तमानेwhile turning/being turned
परिवर्तमाने:
Adhikarana (Locative-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + वृत् (धातु) → परिवर्तमान (वर्तमान-कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; वर्तमान-कर्तरि कृदन्त (present participle), विशेषणम् (to मूले)
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
उपरिabove, on top
उपरि:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय (preposition/adverb)
दृष्टभावःone whose state/appearance was seen (i.e., he saw it)
दृष्टभावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—दृष्टः भावः यस्य/दृष्टभावः (कर्मधारय/तत्पुरुषार्थ)

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas

Scene: A man angrily cutting many leaves from a sacred Śrīvṛkṣa; as he shifts near the roots, the earth parts or the ground-level reveals a liṅga directly beneath his feet, catching his gaze.

Ś
Śrīvṛkṣa
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

The sacred reveals itself even amid anger and ignorance; proximity to a liṅga can pivot one’s actions toward devotion.

The Śrīvṛkṣa-root liṅga site within Kedārakhaṇḍa—presented as inherently sanctifying.

No direct prescription; it sets the physical context for offerings (leaves) to fall upon the liṅga.