Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

माघमासेऽसितायां वै चतुर्दश्यामथाग्रतः । मृगमार्गविलोकार्थी बिल्वपत्राण्यपातयत्

māghamāse'sitāyāṃ vai caturdaśyāmathāgrataḥ | mṛgamārgavilokārthī bilvapatrāṇyapātayat

ครั้นถึงวันจตุรทศีแห่งกฤษณปักษ์ในเดือนมาฆะ เขาเพ่งมองไปข้างหน้าเพื่อสอดส่องทางเดินของสัตว์ แล้วทำให้ใบมะตูมศักดิ์สิทธิ์ร่วงหล่นลงมา

माघमासेin the month of Māgha
माघमासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—माघस्य मासः (षष्ठी-तत्पुरुष)
असितायाम्in the dark (fortnight)
असितायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअसिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; विशेषणम् (to implied ‘तिथौ/रात्रौ/पक्षे’)
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तिथि-नाम
अथthen
अथ:
Discourse connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequencer/then)
अग्रतःin front, ahead
अग्रतः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
मृगमार्गविलोकार्थीdesiring to look for the deer-path
मृगमार्गविलोकार्थी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृग + मार्ग + विलोक + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—मृगमार्गस्य विलोकः तदर्थी (षष्ठी-तत्पुरुष)
बिल्वपत्राणिbilva leaves
बिल्वपत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबिल्वपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; समासः—बिल्वस्य पत्राणि (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ)
अपातयत्dropped/caused to fall
अपातयत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) + णिच् (causative)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; णिजन्त—अपातयत् = ‘caused to fall/dropped’

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas (viprāḥ)

Scene: A hunter-like figure in a Himalayan woodland on a Māgha kṛṣṇa-caturdaśī evening, peering along an animal trail; bilva leaves fall from his hand toward an unseen liṅga below.

M
Māgha
C
Caturdaśī
B
Bilva

FAQs

Sacred time (tithi and month) amplifies spiritual consequences; even unintended acts can turn into worship in Śiva’s domain.

Kedārakhaṇḍa’s Śaiva locale associated with the Śrīvṛkṣa and a liṅga, where bilva becomes an offering.

Bilva-patra offering is implied; the timing (Māgha kṛṣṇa caturdaśī) is highlighted as ritually potent.