Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

काल उवाच । कालांतक त्रिपुरेश त्रिपुरांतकर प्रभो । मदनो हि त्वया देव कृतोऽनंगो जगत्पते

kāla uvāca | kālāṃtaka tripureśa tripurāṃtakara prabho | madano hi tvayā deva kṛto'naṃgo jagatpate

กาลกล่าวว่า: “โอ้ผู้ปราบกาล โอ้เจ้าแห่งตริปุระ โอ้ผู้ทำลายตริปุระ พระผู้เป็นเจ้า! ข้าแต่เทพผู้เป็นนายแห่งโลก ท่านเองที่ทรงทำให้มทนะ (กามเทพ) กลายเป็นอนังคะ คือไร้กาย”

कालःKāla
कालः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कालान्तकO destroyer of Kāla
कालान्तक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाल + अन्तक (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष (कालस्य अन्तकः = destroyer of Kāla)
त्रिपुरेशO lord of Tripura
त्रिपुरेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + ईश (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष (त्रिपुरस्य ईशः = lord of Tripura)
त्रिपुरान्तकरO ender of Tripura
त्रिपुरान्तकर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + अन्त + कर (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष (त्रिपुरस्य अन्तं करोति = ender of Tripura)
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
मदनःKāma (Madana)
मदनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/हेतौ (indeed/for)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया, एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
कृतःwas made
कृतः:
Kriya (Predicate in passive/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (was made)
अनङ्गःbodiless (Ananga)
अनङ्गः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन् + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अङ्गं न यस्य = bodiless)
जगत्पतेO lord of the world
जगत्पते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् + पति (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः पतिः = lord of the world)

Kāla

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Kāla speaks in praise, addressing Śiva as Kālāntaka and Tripurāntaka, recalling the burning of Kāma into bodiless form; Śiva stands majestic, the cosmos implied behind him.

K
Kāla
Ś
Śiva (Kālāntaka)
T
Tripura
M
Madana/Kāma

FAQs

Śiva is praised as the supreme conqueror of death and desire—mastery over time and passion is rooted in divine consciousness.

The Kedārakhaṇḍa setting points to Kedāra/Kedārnātha, where Śiva’s supremacy is celebrated through such epithets.

None explicitly; the verse functions as nāma-stuti—recitation of Śiva’s names and deeds.