Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

आगत्याकथयत्सर्वं तद्रेतोभक्षणादिकम् । सर्वे सगर्भा ह्यभवन्निन्द्राद्या देवतागणाः

āgatyākathayatsarvaṃ tadretobhakṣaṇādikam | sarve sagarbhā hyabhavannindrādyā devatāgaṇāḥ

ครั้นมาถึงแล้ว เขาได้กราบทูลเล่าทุกประการ—ตั้งแต่การกลืนเรตัสนั้นเป็นต้นไป ครั้นแล้วหมู่เทพทั้งหลาย มีพระอินทร์เป็นต้น ต่างก็มีครรภ์ขึ้น

आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + गम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकालिक क्रिया
अकथयत्told, narrated
अकथयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) (णिच्)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (कारयति)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘आदिकम्’ इत्यस्य विशेषणम्
रेतःof semen
रेतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
भक्षणeating
भक्षण:
Karta (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootभक्ष् (धातु) + ल्युट् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (क्रियानाम), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समासाङ्ग)
आदिकम्and the rest, etc.
आदिकम्:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (भक्षणम् आदि यस्य)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सगर्भाःpregnant
सगर्भाः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (गर्भः सन्ति येषाम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (for/indeed)
अभवन्became
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
इन्द्राद्याःthose beginning with Indra
इन्द्राद्याः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (इन्द्रः आदिः येषाम्)
देवतागणाःgroups of deities
देवतागणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (देवतानां गणाः)

Lomaharṣaṇa/Sūta (narration to the sages, per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Scene: Agni stands before a grand celestial court, narrating the act of consuming the seed; as he speaks, Indra and other gods show sudden signs of pregnancy—astonishment and distress ripple through the assembly.

A
Agni
I
Indra
D
Devatās (gods)

FAQs

Divine actions have far-reaching, communal consequences—cosmic order can be disturbed and must be restored through right counsel.

The Kedārakhaṇḍa framework connects the episode to Kedāra’s sanctity, though this verse itself is narrative rather than a tīrtha-phala statement.

None directly; it continues the mythic chain of events.