Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42

रे भिक्षो भविता शापात्सर्वभक्षो ममाशु वै । अनेन रेतसा सद्यः पीडां प्राप्स्यसि सर्वतः

re bhikṣo bhavitā śāpātsarvabhakṣo mamāśu vai | anena retasā sadyaḥ pīḍāṃ prāpsyasi sarvataḥ

“โอ้ภิกษุ! ด้วยคำสาปของเรา เจ้าจักกลายเป็นผู้กินได้ทุกสิ่งโดยเร็ว และด้วยเรตัส (เชื้อ) นี้ เจ้าจักได้รับความทุกข์ทรมานโดยฉับพลันจากทุกทิศ”

रेhey!
रे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक अव्यय (interjection/vocative particle)
भिक्षोO beggar
भिक्षो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभिक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
भविताwill become
भविता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
शापात्because of the curse
शापात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन
सर्वभक्षःeater of everything
सर्वभक्षः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + भक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वं भक्षयति इति)
ममof me / my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
आशुquickly
आशु:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय, शीघ्रार्थक (adverb)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक
अनेनby this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन
रेतसाwith semen
रेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय, तत्क्षणार्थक (immediately)
पीडाम्pain, affliction
पीडाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
प्राप्स्यसिyou will obtain/experience
प्राप्स्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, सर्वदिक्/सर्वप्रकारार्थक (from all sides/everywhere)

Girijā (Pārvatī)

Tirtha: Kedāra kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Close focus on Girijā’s commanding stance as she addresses the ‘beggar’; her words appear as fiery syllables; Agni’s form trembles, foreshadowing affliction.

G
Girijā (Pārvatī)
A
Agni (implied as the bhikṣu)

FAQs

Actions bring inevitable consequence; even cosmic forces are shaped by moral law expressed through curse and boon.

The Kedārakhaṇḍa setting associates the episode with Kedāra’s sacred Śaiva geography, though no single tirtha is named in this verse.

None; the verse is etiological, explaining a divine condition rather than prescribing a practice.