Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

पाणौ भिक्षां गृहीत्वाथ प्रत्यक्षं तेन चाग्निना । भिक्षिता कुपिता तं वै शशाप गिरिजा ततः

pāṇau bhikṣāṃ gṛhītvātha pratyakṣaṃ tena cāgninā | bhikṣitā kupitā taṃ vai śaśāpa girijā tataḥ

ครั้นรับบิณฑบาตไว้ในฝ่ามือ—เขาก็ปรากฏแจ้งเป็นพระอัคนีโดยตรง—พระคิริชาโกรธเคืองภิกษุนั้น แล้วจึงประทานคำสาปแก่เขา

पाणौin the hand
पाणौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरणे/Locative), एकवचन
भिक्षाम्alms
भिक्षाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु) + क्त्वा (अव्ययीभाव/कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकालिक क्रिया
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/सम्बन्धसूचक (then)
प्रत्यक्षम्directly, in person
प्रत्यक्षम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणरूपेण), ‘प्रत्यक्षतः’ अर्थे
तेनby him/with him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
अग्निनाwith/through Agni (fire-god)
अग्निना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन
भिक्षिताhaving been begged (for alms) / begged
भिक्षिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभिक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुपिताangered
कुपिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक/उपपद (indeed)
शशापcursed
शशाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
गिरिजाGirijā (Pārvatī)
गिरिजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरिजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/Nominative), एकवचन
ततःthereupon
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/कालार्थ (thereupon/then)

Lomaharṣaṇa/Sūta (narration to the sages, per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Pārvatī (Girijā) confronts a beggar who is revealed as Agni; her face shows controlled fury as she utters a curse; Agni’s fiery aura is visible in the palm holding alms.

A
Agni
G
Girijā (Pārvatī)

FAQs

Even divine beings are accountable within dharma; revelation of identity does not erase the moral weight of actions.

Kedāra is the narrative frame (Kedārakhaṇḍa), tying the episode to the sanctity of Kedārakṣetra.

No explicit rite is prescribed; the focus is on the act of receiving bhikṣā and the ensuing ethical consequence.