Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

भैरवाः क्षेत्रपालाश्च येऽन्ये च क्षेत्रवासिनः । श्मशानवासिनश्चान्ये येऽन्ये न्यग्रोधवासिनः

bhairavāḥ kṣetrapālāśca ye'nye ca kṣetravāsinaḥ | śmaśānavāsinaścānye ye'nye nyagrodhavāsinaḥ

เหล่าภัยรวะและเขตร์ปาละผู้พิทักษ์เขตศักดิ์สิทธิ์ พร้อมทั้งผู้อยู่อาศัยในถิ่นนั้นอื่น ๆ—บางพวกอยู่ป่าช้า และบางพวกพำนักใกล้ต้นไทร (นยโครธะ)—

भैरवाःBhairavas
भैरवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन
क्षेत्रपालाःguardians of the sacred area
क्षेत्रपालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्रपाल (प्रातिपदिक) [क्षेत्र + पाल]
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (क्षेत्रस्य पालाः)
and
:
Samuccaya (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण (ye इत्यस्य)
and
:
Samuccaya (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
क्षेत्रवासिनःresidents of the sacred area
क्षेत्रवासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्रवासिन् (प्रातिपदिक) [क्षेत्र + वासिन्]
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (क्षेत्रे वासिनः)
श्मशानवासिनःdwellers in cremation grounds
श्मशानवासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्मशानवासिन् (प्रातिपदिक) [श्मशान + वासिन्]
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (श्मशाने वासिनः)
and
:
Samuccaya (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण (ye इत्यस्य)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण
न्यग्रोधवासिनःdwellers at/under banyan trees
न्यग्रोधवासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootन्यग्रोधवासिन् (प्रातिपदिक) [न्यग्रोध + वासिन्]
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (न्यग्रोधे वासिनः)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Kedārakṣetra (guardian precincts)

Type: kshetra

Scene: A ring of Bhairavas and kṣetrapālas stands at the edges of Kedāra’s sacred precinct; some figures dwell near a cremation-ground boundary, others beneath massive banyan canopies, all portrayed as protective presences watching over pilgrims and shrines.

B
Bhairavas
K
Kṣetrapālas

FAQs

Śaiva sacred space includes fierce protectors and liminal beings; holiness embraces both auspicious and terrifying guardianship.

The verse reflects the Śaiva kṣetra (sacred precinct) environment typical of Kedāra-region sanctuaries.

None; it enumerates categories of beings associated with the sacred field and its guardians.