Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

एवमभ्यर्थितस्तेन भगवान्भूतभावनः । उवाच परमप्रीतो विरोचनसुतं तदा

evamabhyarthitastena bhagavānbhūtabhāvanaḥ | uvāca paramaprīto virocanasutaṃ tadā

เมื่อเขาทูลอ้อนวอนดังนี้แล้ว พระภควาน ผู้ทรงอุปถัมภ์สรรพสัตว์ ทรงยินดีอย่างยิ่ง และตรัสแก่บุตรแห่งวิโรจนะ คือพญาพลี ในกาลนั้น

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण
अभ्यर्थितःhaving been entreated
अभ्यर्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअर्थ् (धातु) + अभि (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; past passive participle ‘requested’
तेनby him
तेन:
Karana/Agent (Instrumental agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular pronoun
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
भूतभावनःnourisher/creator of beings
भूतभावनः:
Karta (Appositive subject)
TypeNoun
Rootभूत + भावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भूतानां भावनः) apposition to भगवान्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; perfect 3rd person singular; परस्मैपद
परमप्रीतःgreatly pleased
परमप्रीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + प्रीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (परमा प्रीतिः यस्य/परमः प्रीतः) qualifying भगवान्
विरोचनसुतम्to the son of Virocana (Bali)
विरोचनसुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविरोचन + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विरोचनस्य सुतम्)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

Narrator (contextual; speaker not explicit in verse)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: The Blessed Lord, ‘Sustainer of beings,’ smiles with evident delight, poised to speak a confirming boon to Bali; the moment is a calm pause before divine utterance.

B
Bhagavān
B
Bhūtabhāvana
V
Virocana
B
Bali

FAQs

Sincere devotion delights the Lord and draws a direct, compassionate response.

No specific tīrtha is named in this transitional verse.

None; it narrates the Lord’s pleased readiness to respond.