Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 183

दृष्ट्वा पितामहं चाग्रे व्रीडायुक्तोऽभवत्तदा । महेंद्रं त्रपया युक्तं ब्रह्मोवाच पितामहः

dṛṣṭvā pitāmahaṃ cāgre vrīḍāyukto'bhavattadā | maheṃdraṃ trapayā yuktaṃ brahmovāca pitāmahaḥ

ครั้นเห็นปิตามหะอยู่เบื้องหน้า อินทร์ก็เต็มไปด้วยความละอาย แล้วปิตามหะพรหมจึงตรัสกับมหินทร์ผู้ยืนอย่างกระดากอาย

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया
पितामहम्the Grandfather (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (object of seeing)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikarana (location)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; देश/काल-अव्यय (in front/before)
व्रीडायुक्तःendowed with shame
व्रीडायुक्तः:
Karta (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootव्रीडा (प्रातिपदिक) + युक्त (युज्-धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (व्रीडया युक्तः)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
महेन्द्रम्Mahendra (Indra)
महेन्द्रम्:
Karma (object)
TypeNoun
Rootमह + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय (महान् इन्द्रः)
त्रपयाwith modesty
त्रपया:
Karana (instrument/association)
TypeNoun
Rootत्रपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
युक्तम्endowed (with)
युक्तम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्-धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणं महेन्द्रम्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पितामहःthe Grandfather
पितामहः:
Karta (apposition)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ब्रह्मणः विशेषण/अप्पोजिशन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating; next speaker introduced: Brahmā

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Indra, newly revived, sees Brahmā before him and lowers his gaze in shame; Brahmā stands composed, about to instruct.

B
Brahmā
I
Indra (Mahendra)

FAQs

Shame for one’s failure can become the doorway to correction when met with wise instruction.

No site is named in this verse; it functions as a narrative transition within Kedārakhaṇḍa.

None in this verse.