Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

बृहस्पतिरुवाच । वासार्थं च करिष्यामः स्थानानि तव सांप्रतम् । प्रसांत्विता तदा हत्या देवैस्तत्कार्यगौरवात्

bṛhaspatiruvāca | vāsārthaṃ ca kariṣyāmaḥ sthānāni tava sāṃpratam | prasāṃtvitā tadā hatyā devaistatkāryagauravāt

พระพฤหัสบดีตรัสว่า “บัดนี้เราจักจัดสรรที่พำนักอันเหมาะแก่การอยู่อาศัยของท่าน” ครั้นแล้วเหล่าเทพได้ปลอบประโลมพรหมหัตยา ด้วยคำนึงถึงความหนักหนาแห่งภารกิจนั้น

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वासार्थम्for the purpose of residence
वासार्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवास + अर्थ (प्रातिपदिक; वास=dwelling, अर्थ=purpose)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वासस्य अर्थः)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
करिष्यामःwe shall make/do
करिष्यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपद
स्थानानिplaces; abodes
स्थानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तवof you; for you
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
साम्प्रतम्now; at present
साम्प्रतम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: 'now/at present')
प्रसान्त्विताpacified; consoled
प्रसान्त्विता:
Karta/Predicate (Subject complement/विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootप्र + सान्त्वि (धातु-सान्त्व्/सान्त्वय्) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle sense: 'pacified/comforted'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
हत्याthe sin/personified Hatyā
हत्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
तत्कार्यगौरवात्because of the gravity of that task
तत्कार्यगौरवात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/हेतु)
TypeNoun
Rootतत् + कार्य + गौरव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तस्य कार्यस्य गौरवम्)

Bṛhaspati (with narrative continuation by the narrator in the same verse block)

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Scene: Bṛhaspati proposes arranging suitable abodes for Brahmahatyā; the gods soothe and pacify the personified sin, acknowledging the task’s gravity.

B
Bṛhaspati
B
Brahmahatyā
D
Devas

FAQs

Even severe impurity is addressed through orderly dhārmic measures—guided by wisdom and collective responsibility.

No particular tīrtha is named; the emphasis is on arranging ‘sthānas’ (designated loci) for the burden of sin.

A procedural remedy is implied: assigning specific ‘places/abodes’ as receptacles for a portion of the affliction.