Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

तदा चिंतान्विता देवा ऋषयोऽपि तपस्विनः । त्रैलोक्यं चाऽपदा ग्रस्तं बभूव च तदा द्विजाः

tadā ciṃtānvitā devā ṛṣayo'pi tapasvinaḥ | trailokyaṃ cā'padā grastaṃ babhūva ca tadā dvijāḥ

ครั้งนั้นเหล่าเทวะเต็มไปด้วยความกังวล แม้ฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะก็เช่นกัน โอ้ทวิชะ ทั้งสามโลกถูกครอบงำด้วยมหันตภัยในกาลนั้น

तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'then')
चिन्ता-अन्विताःendowed with anxiety
चिन्ता-अन्विताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिन्ता (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ (इण्) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: 'also/even')
तपस्विनःascetics
तपस्विनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ऋषयः इत्यस्य विशेषणरूपेण
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक; त्रि + लोक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: 'and')
आपदाby calamity
आपदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
ग्रस्तम्seized, afflicted
ग्रस्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootग्रस्त (कृदन्त; √ग्रस् (ग्रसँ) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; त्रैलोक्यम् इत्यस्य विशेषणम्
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भू)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयुक्तम्

Sūta

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Dwijas (brāhmaṇas) addressed in-frame

Scene: Devas and ascetic ṛṣis gathered in a troubled assembly, faces tense, as the three worlds appear shadowed by calamity—storms, dimmed light, and omens—hinting at a coming appeal to Śiva.

D
Devas
Ṛṣis

FAQs

Adharma and loss of proper governance ripple outward, manifesting as collective suffering across worlds.

Not explicit in this verse; it remains within the Kedārakhaṇḍa narrative setting.

None in this verse.