Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

त्रिपुण्ड्रधारणं येषां विभूत्वा मन्त्रपूतया । ते रुद्रलोके रुद्राश्च भविष्यंति न संशयः

tripuṇḍradhāraṇaṃ yeṣāṃ vibhūtvā mantrapūtayā | te rudraloke rudrāśca bhaviṣyaṃti na saṃśayaḥ

ผู้ใดสวมตรีปุณฑระด้วยวิภูติที่ชำระด้วยมนตร์ ผู้นั้นย่อมไปสู่โลกของรุทระและเป็นดุจรุทระเอง—หาได้มีความสงสัยไม่

त्रिपुण्ड्रधारणम्wearing of the three sacred ash-lines (tripuṇḍra)
त्रिपुण्ड्रधारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + पुण्ड्र (प्रातिपदिक) + धारण (कृदन्त; √धृ धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिपुण्ड्रस्य धारणम्)
येषाम्of whom
येषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्धे (genitive)
विभूत्वाhaving become / having turned into (ash)
विभूत्वा:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) + वि- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘विभूय/विभूत्वा’ = कृत्वा-भावः; पूर्वक्रिया
मन्त्रपूतयाpurified by mantra
मन्त्रपूतया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + पूत (कृदन्त; √पू धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मन्त्रेण पूता)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
रुद्रलोकेin Rudra’s world
रुद्रलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य लोकः)
रुद्राः(as) Rudras
रुद्राः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भविष्यन्तिwill become
भविष्यन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Existential subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘न संशयः’ इति नास्तित्वे (there is no doubt)

Lomaharṣaṇa (Sūta), in narration to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A Himalayan Śaiva pilgrim at Kedāra applies mantra-purified vibhūti as tripuṇḍra on the forehead; a subtle vision of Rudraloka/blue-white radiance suggests the promised transformation into Rudra-like state.

T
Tripuṇḍra
V
Vibhūti
R
Rudra
R
Rudraloka

FAQs

Śaiva identity-markers (Tripuṇḍra with mantra-purified ash) are portrayed as powerful conveyors of devotion and spiritual destiny.

No specific tīrtha is named; the teaching is delivered within Kedārakhaṇḍa’s broader Kedāra sacred setting.

Apply Tripuṇḍra using vibhūti that has been sanctified by mantra.