Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57

कपिलायाश्च संगृह्य गोमयं चांतरिक्षगम् । शुष्कं कृत्वाथ संदाह्यं विभूत्यर्थं शिवप्रियैः

kapilāyāśca saṃgṛhya gomayaṃ cāṃtarikṣagam | śuṣkaṃ kṛtvātha saṃdāhyaṃ vibhūtyarthaṃ śivapriyaiḥ

เหล่าสาวกผู้เป็นที่รักของพระศิวะพึงเก็บมูลโคสีคะปิลา ทำให้แห้งแล้วเผา เพื่อจัดเตรียมวิภูติ คือเถ้าศักดิ์สิทธิ์

कपिलायाःof a tawny cow (kapilā)
कपिलायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
संगृह्यhaving collected
संगृह्य:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु) + सम्- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
गोमयम्cow-dung
गोमयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोमय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अन्तरिक्षगम्that has moved through the sky / airborne (i.e., dried/raised)
अन्तरिक्षगम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त; √गम् धातु, क्विप्/अच्-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अन्तरिक्षे गच्छति/स्थितम्)
शुष्कम्dry
शुष्कम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; गोमयम् इति विशेषणम्
कृत्वाhaving made (it)
कृत्वा:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequencer/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/thereupon)
संदाह्यम्to be burnt
संदाह्यम्:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Root√दह् (धातु) + सम्- (उपसर्ग)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय—‘दग्धव्यम्’
विभूत्यर्थम्for the purpose of sacred ash
विभूत्यर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविभूति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषः (विभूत्यै अर्थः/विभूतेः अर्थम् = for the sake of vibhūti)
शिवप्रियैःby those dear to Śiva
शिवप्रियैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (शिवस्य प्रियाः)

Lomaharṣaṇa (Sūta), in narration to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Devotees in a mountain hermitage gather kapilā cow-dung, shape/dry cakes, and burn them in a clean fire-pit to produce vibhūti; the ash is collected in a small vessel for worship.

Ś
Śiva
K
Kapilā (cow)
V
Vibhūti

FAQs

Devotion is expressed through careful, pure preparation of sacred materials used in Śaiva worship and identity.

The verse is part of Kedārakhaṇḍa’s ritual teaching; it does not name a particular tīrtha in this line.

Collect, dry, and burn kapilā cow-dung to prepare vibhūti for Śaiva use.