Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

पीत्वामृतं महाभागा वाहान्यारुह्य दंशिताः । गजारूढो महेंद्रोपि वज्रपाणिः प्रतापवान् । सूर्यश्चोच्चैः श्रवारूढो मृगा रूढश्च चन्द्रमाः

pītvāmṛtaṃ mahābhāgā vāhānyāruhya daṃśitāḥ | gajārūḍho maheṃdropi vajrapāṇiḥ pratāpavān | sūryaścoccaiḥ śravārūḍho mṛgā rūḍhaśca candramāḥ

เหล่าผู้มีบุญญาธิการ ครั้นดื่มอมฤตแล้ว ก็ขึ้นสู่พาหนะของตน ถือศัสตราพร้อมรบ มหาอินทร์ผู้ทรงเดช ผู้ถือวัชระ ก็ทรงช้างเป็นพาหนะ สุริยะทรงอุจไฉศรวัส และจันทราทรงมฤคาเป็นพาหนะ

pītvāhaving drunk
pītvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√pā (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive) ‘having drunk’
amṛtamnectar/ambrosia
amṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neuter)
mahā-bhāgāḥgreatly fortunate
mahā-bhāgāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः ‘greatly fortunate’
vāhānmounts/vehicles
vāhān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (Accusative plural, masculine)
āruhyahaving mounted
āruhya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootā√ruh (धातु) + lyap (कृत्)
Formल्यबन्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund) ‘having mounted’
daṃśitāḥarmed/fully equipped
daṃśitāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdaṃśita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √daṃś/√daś ‘to bite/arm’)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः ‘armed/accoutred’
gaja-ārūḍhaḥmounted on an elephant
gaja-ārūḍhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootgaja (प्रातिपदिक) + ārūḍha (कृदन्त-प्रातिपदिक; ā√ruh + kta)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (गजे आरूढः) ‘mounted on an elephant’
mahendraḥMahendra/Indra
mahendraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahendra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपातः (particle) ‘also’
vajra-pāṇiḥthunderbolt-handed
vajra-pāṇiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvajra (प्रातिपदिक) + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘whose hand holds a thunderbolt’ (Indra)
pratāpavānpowerful
pratāpavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpratāpa-vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; वत्-प्रत्ययान्त विशेषणम् ‘mighty’
sūryaḥthe Sun
sūryaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
uccaiḥśravas-ārūḍhaḥmounted on Uccaiḥśravas (the divine horse)
uccaiḥśravas-ārūḍhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootuccaiḥśravas (प्रातिपदिक) + ārūḍha (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (उच्चैःश्रवसि आरूढः) ‘mounted on Uccaiḥśravas’
mṛgā-rūḍhaḥmounted on a deer
mṛgā-rūḍhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmṛga (प्रातिपदिक) + rūḍha (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ruh + kta)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (मृगे रूढः) ‘mounted on a deer/antelope’
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
candramāḥthe Moon
candramāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masculine)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrator (contextual deduction)

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A grand divine procession: devas freshly strengthened by amṛta, armored and mounted; Indra on Airāvata with vajra; Sūrya on Uccaiḥśravas; Candra on a deer—radiant, poised for battle.

I
Indra
V
Vajra
A
Airāvata (implied elephant mount)
S
Sūrya
U
Uccaiḥśravas
C
Candra

FAQs

Divine strength and readiness are portrayed as gifts sustained by higher order (amṛta); true victory is framed as support of dharma rather than brute power.

The Kedāra sacred region is the narrative frame; this verse highlights the Devas’ preparation within that context.

No ritual is prescribed; amṛta here is a narrative element signifying divine empowerment.