Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

तस्य दृष्ट्वा ह्यजेयत्वं गजारूढस्य तत्तदा । त्रिशूलेनाहनच्छंभुः सगजं तमपातयत्

tasya dṛṣṭvā hyajeyatvaṃ gajārūḍhasya tattadā | triśūlenāhanacchaṃbhuḥ sagajaṃ tamapātayat

ครั้นนั้นเมื่อเห็นความมิอาจปราบของผู้นั้นผู้ทรงช้างเป็นพาหนะ พระศัมภูทรงฟาดด้วยตรีศูล แล้วทรงโค่นเขาลงพร้อมทั้งช้าง

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakāla-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
हिindeed
हि:
Emphasis (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
अजेयत्वम्invincibility
अजेयत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + जेय (कृदन्त/प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
गजारूढस्यof the one mounted on an elephant
गजारूढस्य:
Sambandha (Genitive qualifier/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootगज (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त, क्त)
Formसप्तमी/तत्पुरुषसदृश (गजे आरूढः) प्रयोगः; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण
तत्then
तत्:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (then/at that time)
तदाat that time
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
त्रिशूलेनwith a trident
त्रिशूलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अहनत्struck
अहनत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सगजम्together with (his) elephant
सगजम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश) + गज (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास (सह गजेन); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अपातयत्caused to fall, felled
अपातयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + पत् (धातु) (णिच् causative)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śambhu, perceiving the elephant-mounted warrior’s seeming invincibility, strikes decisively with the triśūla, felling both rider and elephant—an iconic moment of divine intervention and turning point in the līlā.

Ś
Śiva (Śambhu)
T
Triśūla
G
Gaṇeśa
G
Gaja (elephant)

FAQs

Śiva restores cosmic order: even the seemingly invincible is subdued when dharma requires correction.

The episode is situated within Kedārakhaṇḍa, contributing to Kedāra’s sacred narrative tapestry.

None; the verse is a narrative action within the mythic account.