Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

प्राप्यांतरं हरिष्यामि नास्य योग्येयमंगना । इति व्यवस्य विद्यार्थिमूर्तिमास्थाय गालवम्

prāpyāṃtaraṃ hariṣyāmi nāsya yogyeyamaṃganā | iti vyavasya vidyārthimūrtimāsthāya gālavam

“เมื่อได้ช่อง เราจักพานางไป; สตรีผู้นี้ไม่สมควรแก่เขา.” ครั้นตัดสินดังนี้แล้ว เขาเข้าไปหา ฤๅษีกาลวะ โดยแปลงกายเป็นศิษย์ผู้แสวงหาวิชา

प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-प्राय कृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया
अन्तरम्an opportunity/interval
अन्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
हरिष्यामिI will take away
हरिष्यामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
अस्यfor him/of him
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
योग्याsuitable
योग्या:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
इयम्this (woman)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अङ्गनाwoman
अङ्गना:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थे (quotative particle)
व्यवस्यhaving resolved
व्यवस्य:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि + अव + सो (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); निश्चयपूर्वकं (having resolved)
विद्यार्थिमूर्तिम्the form of a student
विद्यार्थिमूर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्यार्थि (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विद्यार्थिनः मूर्तिः/विद्यार्थिरूपा मूर्तिः); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); आश्रित्य/गृहीत्वा
गालवम्Gālava
गालवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; व्यक्तिनाम

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating within Māheśvara-khaṇḍa to the sages (deduced)

Type: kshetra

Listener: (Contextual) audience/interlocutor

Scene: A figure assumes the form of a humble student and approaches sage Gālava, while internally plotting abduction—double-layered narrative of appearance vs intention.

G
Gālava

FAQs

Outward piety or studenthood can mask inner misconduct; dharma requires purity of intention, not merely appearance.

No tīrtha is referenced in this verse.

None; it describes a narrative act of assuming a student’s guise.